بارهنگ
(Plantago major L)
گیاه چندسالهای از تیره بارهنگ است. گياهى است پايا، ظاهراً بى كرك يا كمى كركپوش با بن و ريشه اى كوتاه است. سابقه آن به طول ۷۰-۱۰ سانتى متر، متعدد ايستاده يا خيزان، فاقد شيار، مساوى يا كمى بلندتر از برگ ها است. برگ هاى آن تماماً طوقه اى، تخم مرغى پهن با ۹-۳ رگبرگ قوى و برجسته، كامل يا در حاشيه سينوسى، بى كرك يا كركپوش، داراى دمبرگ نسبتاً بلند. گل ها سبز متمايل به قهوه اى، كوچك مجتمع در خوشه هاى دراز استوانه اى. موسم گلدهى گياه ارديبهشت تا شهريورماه است. دانه هاى اين گياه تيره رنگ، كوچك و تخم مرغى شكل و در ميوه اى پوستينه كه به صورت كپسول تخم مرغى بوده و داراى ۲ خانه و محتوى ۸-۴ دانه است قرار دارند. دانه ها را از اواسط فصل بهار به بعد جمع آورى مى نمايند. گياه بارهنگ در منطقه وسيعى از دو قاره اروپا و آسيا و همچنين شمال آفريقا و آمريكاى شمالى مى رويد. در ايران تقريباً در تمام نقاط مى رويد. دانه بارهنگ داراى چربى، صمغ، موسيلاژ، تركيبات گلوكزيدى است. از بارهنگ در درمان يبوست و به عنوان ضد التهاب دستگاه گوارش استفاده مى شود. در طب گذشته بارهنگ را صفراآور و مدر مى دانسته اند. دانه هاى بارهنگ را بايد با مقدار كافى مايع مصرف نمود تا از متراكم شدن آنها در دستگاه معدى _ روده اى جلوگيرى به عمل آيد.دانه هاى بارهنگ را بايد دور از نور و رطوبت نگهدارى كرد. از فرآورده هاى موجود در بازار مى توان به پلانتاژل اشاره كرد. دانه هاى خشك شده اين گياه كه بخش دارويى آن را تشكيل مى دهند حداقل داراى ۹ درصد چربى است.
