دستورالعمل مبارزه با كرم خراط

دستورالعمل مبارزه با كرم خراط

دستورالعمل مبارزه با كرم خراط
   

الف : پیشگیری
    الف - 1 - آبياري مناسب:
كمبود آب و ايجاد تنش هاي آبي حتي براي يك دوره آبياري در ماههاي گرم سال ، مهمترين عامل در جلب اين آفت مي باشد. بنابر اين دادن آب به خاك در دوره هاي مشخص و لازم اولين شرط در پيشگيري و كنترل است .
    الف - 2- تقویت درختان:
حشرات چوبخوار قادرند درختان ضعيف را از فواصل دور تشخيص داده و به ضعف آنها پي ببرند بنابراين درختان ضعيف را مي بايست طبق توصيه هاي كارشناسان آب و خاك منطقه با كودهاي دامي و شيميائي تقويت كرد.
    ب: كنترل و درمان
    ب - 1- پوشاندن مدخل دالانهاي فعال لاروي :
 اين دالانها با ترشح شيرابه و همچنين تجمع و ريزش فضولات نارنجي رنگ لاروي از مدخل آنها مشخص مي باشد.
 براي پوشاندن اين دالانها مي توان از چسب مخصوص زئوزران كه دارای چسبندگی فوق العاده  و دائمی بوده استفاده نمود ، سایر روشهای پیشنهادی قبلی مانند  مفتول  فلزی،سرنگ و پنبه مسموم و  یا استفاده از گل و مل برای مسدود كردن مدخل  موقتی بوده و مدخل ورودی (خروجی) باز مانده ویا پس از مدتی باز میشوند  كه در سالهای بعد مجدادا توسط این آفت و یا آفات مشابه مورد استفاده قرار میگیرد وموجب طغیان آفت میشود.
    ب - 2- استفاده از تله فرموني :
ازاين تله به صورت زير مي توان استفاده كرد :
 استفاده از روش شكار انبوه : در اين روش به ازاي هر هكتار 10 عدد تله دلتا محتوي فرمون پروانه زنبور مانند كار گذاشته مي شود . بهتر است نله ها سبز رنگ باشند ودر درختان با ارتفاع بالاي 6 متر در زير محدوده كانوپي درخت گذاشته شود .
    ب - 3- سمپاشي :
 تجربه نشان داده است كه به دليل طولاني بودن دوره خروج ، تخمريزي و نفوذ لاروها و همچنين فعاليت اين لاروها در داخل بافت ميزبان سمپاشي نه تنها فايده اي نداشته بلكه با ازبين بردن دشمنان طبيعي آفت باعث افزايش آفت نيز مي شود.
    ب - 4- هرس:
 در درختانی مثل گردو كه از ذخایر ملی كشور بوده و ارزش بسیار زیادی برای كشاورزان دارند هرس شاخه های نازك كه در ارتفاعات بوده اصولا عملی نیست و هرس و یا صحیحتر بگوییم قطع تنه اصلی و شاخه های فرعی آن اصولی نبوده و نباید اجرا شود چرا كه با ایجاد شاخه های نرم و زیاد در سالهای آتی مكان مناسبی را برای نفوذ اولیه آفت ایجاد می نماید. لذا هرس شاخه های اصلی و فرعی  اصلا توصیه نمیشود.
با توجه به روش های كنترلی علیه این آفت در حال حاضر استفاده از چسب مخصوص  با 85 درصد كنترل و تله فرومونی با 15 درصد كنترل در كاهش جمعیت این آفت موثر می باشد.

مرفولوژي كرم هاي خاكي

مرفولوژي كرم هاي خاكي

كرم هاي خاكي داراي بدني كشيده بند بند فاقد استخوان داراي كوتيكول حامل تارها و دستگاه گوارش لوله مانند كه به مجراي دفعي ختم مي شود هستند.اين جانور اغلب دو جنسي يا هرمافرديت هستند و هنگام بلوغ بر روي اپيدرم آنها يك منطقه متورم ظاهر مي شود كه آن را كمربند تناسلي گويند اين قسمت پيله اي ترشح مي كند كه تخمها را بر مي گيرد.كرم هاي خاكي فاقد مرحله مشخص لاروي بوده و نوزدان آنها پس از خروج از تخم و پيله رفته رفته بالغ مي شوند.
شرايط زيستي كرمهاي خاكي:
بررسي تجربي نشان مي دهد كه كرمها از هر نوع روشنايي گريزانند آنها روزها به حالت مخفي بوده و شب هنگام چنانچه نوري به آنها بتابد سريعاً خود را به عقب مي كشند همه كرمهاي خاكي نسبت به ارتعاشات مكانيكي از قبيل صداي پاي شديد در روي زمين حساسند. از قرار معلوم قادر به شنيدن ارتعاشات صوتي موجود در هوا نيستند.اگر آنها را مثلاً با بيل زدن باغ برگردانند همان طور كه از نور فرار مي كنند در صدد تماس با زمين بر مي آيند. به دليل آنكه تنفس كرمها بستگي به رطوبت كوتيكول پوست دارد به همين خاطركرمها نسبت به محيط مرطوب بيشتر از خشكي سازگاري دارند. گازهاي شيميايي نا مطبوع و يا تحريك كننده موجود در هوا باعث عقب نشيني كرم به داخل سوراخ خود مي گردد.بطور كلي شرايط زيستي كرمهاي خاكي بر حسب گونه بسيار متفاوت بوده و شدت فعاليت آنها تحت تاثير عوامل مختلف محيطي قرار مي گيرد كه اهم آنها به شرح زير خلاصه مي شود:
حرارت:
كرمهاي خاكي در شرايط حرارتي خاص مي توانند زندگي نمايند. تمام فعاليتهاي حياتي نظير توليد مثل ، رشد و پراكنش آنها تحت تاثير درجه حرارت محيط مي باشد. مثلاً مدت لازم براي خارج شدن كرمها از پيله بستگي به درجه حرارت محيط دارد.
تهويه:
كرمهاي خاكي براي ادامه حياط نياز به تهويه ي مناسب دارند بدين خاطر زمينهاي رسي سنگين و يا خاكهاي بدون تخلخل محيط زيست مناسبي براي اين موجودات نيستند.
پ-هاش PH  :
كرمهاي خاكي نسبت به PH خاك حساس بوده بطوريكه در بسياري از موارد اين عوامل تنوع وتوزيع گونه ها را در خاك محدود مي سازد.
رطوبت:
مقدار رطوبت و خشكي محيط زيست كرمهاي خاكي يكي از عواملي است كه در پراكنش عمودي و افقي آنها موثر است. اين موضوع در كشورهاي مختلف كه داراي عرض جغرافيايي متفاوت هستند به خوبي آشكار است از آنجايي كه حدود 75 تا 90% وزن بدن كرم خاكي را آب تشكيل مي دهد نياز آنها به آب بسيار زياد بوده و در صورت خشك شدن خاك اكثراً از بين مي روند.
تغذيه:
غذاي اصلي كرم هاي خاكي بقاياي مرده و پوسيده گياهي به انضمام بقاياي ريشه ي گياهان و نيز كود دامي است. كرم هاي قرمز باراني بيشتر مواد زائد آشپزخانه را نيز خواهند خورد ضايعات سبزيجاتي كه در حين تهيه غذا بوجود مي آيد براي كرمها قابل استفاده مي باشد. مانند پوست سيب زميني ، هويج ، كاهو ، كلم ، كرفس ، سيب ، پوست موز ، گريپ فروت و پوست پرتقال ، برگ چاي ، چاي كيسه اي ، تفاله قهوه ، كاغذ و مقوا . بعضي از ضايعات زودتر از ساير مواد به كود تبديل مي شوند. پوست موز حدود يك هفته طول مي كشد در حالي كه پوست پرتقال حدود يكماه طول خواهد كشيد تا كاملاً تجزيه گردد. نوع و مقدار مواد غذايي در دسترس نه تنها بر روي جمعيت كرم هاي خاكي بلكه بر روي انواع گونه هاي موجود و نرخ رشد و .... تاثير مي گذارد.
كرم هاي زباله خوار:
اين كرم ها با خوردن محتويات زائدات آلي آنها را تجزيه و دگرگون مي نمايند. فرآيند هضم اين كرم ها به تغيير سريع تر مواد آلي منتهي شده و كمپوست تثبيت مي شود. نتيجه ي اين عمل دستيابي به ورمي كمپوست با كيفيت بالا است كه با بالاترين استانداردهاي جهاني برابري ميكند.
توليدكود به روش ورمي كمپوست هيچ گونه بوي بدي از خود به جا نمي گذارد و كمپوست توليد شده عاري از ميكروب ها و ميكروارگانسم هاي مضر و بيماري زا مي باشد. كرم ها قادر به توليد پروتئين بوده و نيازي به پروتئين ندارند.
تاثيرات كرم هاي خاكي بر روي محيط:
وجود ذرات كوچك با مقادير زياد در مدفوع كرمهاي خاكي نسبت به ذرات محيط آنها نشان مي دهد كه قادرند مواد مغذي را به اجزاء كوچك تر تبدبل نمايند. دانه هاي معدني متصل به يكديگرهستند كه اتصال آنها بايد به گونه اي باشد كه در مقابل رطوبت ، فرسايش و فشردگي مقاوم بوده و به هنگام خنثي و يا رطوبت خاك نيز همچنان نرم باقي بماند و خاكي غني از خاكدانه هاست كه داراي تهويه ، زهكشي و بالاخره ساختماني مناسب باشد.لذا جهت داشتن يك خاك حاصل خيز خاكدانه سازي در درجه اول مورد اهميت قرار دارد.
 محققين زيادي بر اين قول متفقند كه مدفوع كرم هاي خاكي داراي خاكدانه هاي مقاومتر از خاك محيط است. علاوه بر آن موكو پروتئين زير اپيدرم كرم خاكي در محل تماس آن با دالانهاي حفر شده موجب پايداري ذرات خاك مي گردد.
ورمي كمپوست:
ورمي كمپوست عبارتست از مدفوع كرم هايي كه از زباله يا كود دامي تازه يا هر مواد آلي ديگر تغذيه كرده و مواد آلي را به ذرات خيلي ريز خرد مي كنند.ورمي كمپوست نتيجة هضم طبيعي غذا در سيستم هاضمة كرم هاي خاكي است و دورة رشد گياه را بوسيله داشتن ميكروارگانيسم  و همچنين مواد آلي فعال و تسريع مي نمايد.
ورمي كمپوست يك كود بيو ارگانيك است كه بسيار نرم ، سبك وزن ، ترد ، تميز و بي بو بوده و ظاهري كم و بيش شبيه به پودر گرانوله قهوه دارد.كيفيت ورمي كمپوست به نوع غذا ( محيط كشت) يا مواد زائد آلي كه كرم ها از آن تغذيه كرده اند ، بستگي دارد. براي مثال كرم ها مي توانند مواد آلي با سلولز زياد مانند خاك اره را هضم كرده و يك ماده ي اصلاح كننده ي خاك با كيفيت پايين توليد نمايد. بر عكس كرم ها قادرند با مواد غني از ازت و فقير از سلولز ورمي كمپوست با كيفيت عالي توليد نمايند.
برای نگهداری از گیاهان بویژه مزارع، گلخانه ها ودرختان میوه نیازمند مواد آلی می باشیم. سالها مطالعه وتلاش کردیم و پس از انجام مراحل تحقیقات وآزمایشات گوناگون دریافتیم باز هم قدرت لایزا ل پروردگار با خلقت موجودی ارزشمند به نام کرم خاکی توانسته یکی از عمده ترین نیازمندی های بستر گل وگیاه یعنی مواد آلی را با وجود فضولات این جانور تامین نماید. ورمی کمپوست حاصل فعالیت بیولوژیک یک نوع کرم خاکی بوده که این جانور از مواد آلی موجود در طبیعت تغذیه کرده وآن را به کود آلی مغذی تبدیل می کند. در حال حاضر ورمی کمپوست به عنوان تنها کود آلی بیولوژیک در دنیا ساخته شده و فرآیند کمپوست  را به صورت بیولوژیک انجام می دهد.
مزاياي ورمي كمپوست

  •   افزايش مقاومت گياهان بر استرس تنشهاي محيط و عوامل بيماري زاي خاك
  •  افزايش رنگ گلها و طعم و مزه در محصولات كشاورزي
  •  تامين كننده عناصر ريز مغزي مورد نياز انواع گياهان
  •  بهبود جوانه زني بذرها و تشديد ريشه زائي قلمه ها
  •  افزايش دوام گلهاي شاخه بريده و تداوم گلدهي گونه هاي مختلف

خواص ورمي كمپوست:

  •  سبك و فاقد هرگونه بو
  • عاري از تخم علفهاي هرز
  • حاوي ميكروارگانيسم هاي هوازي مفيد مانند ازتوباكتر ها
  • بالا بودن ميزان عناصر اصلي غذايي در مقايسه با ساير كودهاي آلي
  • دارا بودن عناصر ميكرو مانند آهن ، روي ، مس و منگنز
  • دارا بودن مواد محركه رشد گياهي نظير هورمون ها
  • قابليت بالاي نگهداري آب و مواد غذايي
  • فرآوري سريعتر از بيو كمپوست
  • عاري از باكتري هاي غير هوازي ، قارچ ها و ميكروارگانيسم هاي پاتوژن
  •  اصلاح كننده خصوصيات فيزيكوشيميايي و بيولوژيكي خاك
  •  وجود عناصر ماكرو شامل : ازت، فسفر ، كلسيم
  • امكان فرآوري به چاي كمپوست
  • هوادهي خاك بهتر با ايجاد خلل و فرج و ايجاد پوكي در خاكهاي متراكم
  • قابل مصرف در پرورش كليه محصولات كشاورزي

خواص كود گياهي و آلي ورمي كمپوست بر اساس يافته هاي علمي در مراكز تحقيقاتي معتبر جهان
Ohio State University, Mississippi State University
Canyon Recycling in San Diego
   خواص ورمي كمپوست :

  1.  آناليز كود ورمي كمپوست نشان داده است كه اين كود غني تر  و مفيدتر از مواد مغذي اي است كه در گياه و خاك موجود است. بر طبق  يافته هاي علمي بدست آمده كود كرمي 3 برابر بيشتر از ساير كودها داراي خواصي چون كلسيم و چندين برابر نيتروژن و فسفر و پتاسيم است. ( K.P Barely, Advances in Agronomy, 1961)
  2. كودهاي ورمي كمپوست داراي درصد بالايي از خواص عناصر مفيد در خاك گياه دار( خاك و برگ Humus) مي باشند. عناصر ارزشمندي كه در خاك و برگ موجود است به ذرات خاك كمك مي كند تا دسته اي را براي ايجاد كانالهايي براي عبور راحتتر هوا در گياه ايجاد كنند در ضمن اين عناصر باعث افزايش ظرفيت حفظ و نگهداري آب به مقدار زيادي مي شوند. اسيد هاي مرطوبي كه در خاك و برگ موجود است ، محل هاي به هم پيوسته اي را براي تغذيه گياهان ايجاد مي كند. محققان مي گويند خاك و برگ در جلوگيري از بيماريها و آفت گياهي نظير تغييرات بيماري زا، باكتري هاي مضر و كرم هاي موزي مضر براي خاك بسيار مؤثر است. در حاليكه ورمي كمپوست خود به تنهايي تمام اين خواص ارزشمند براي گياه را دارا مي باشد.( Dr. Dan Holcombe and J.J Longfellow)
  3.   پروفسور ادوارد قبل از ورودش به ايالت اهيو تحقيقات خود را در مورد ورمي كمپوست در كشور خود انگليس اوايل سالهاي 1970 آغاز نمود. او مي گويد: ورمي كمپوست ايفا كننده نقش تمام كودهاي موجود است.   (Dr. Clive Edward)
  4.  كود ورمي كمپوست در دانشگاه مي سي سي پي سال 1997 به عنوان واسطه اي مهم در رشد گلها و ساير محصولات زراعي محسوب و براي نمونه بر روي گل هميشه بهار مورد آزمايشات مختلف قرار گرفت. نتايج آزمايشات نشان داد كه كود ورمي در مقايسه با كودهاي ديگر مانند خاك و پيت و كودهاي شيميايي، شاخصه رشد گياهان و گلها را به صورت چشمگيري افزايش داده است و همچنين باعث افزايش ضخامت ساقه ، بالا بردن رشد ريشه، افزايش وزن خشك محصول و بالا بردن ميزان گل دهي در تعداد گلهاي كاشته شده مي شود. تحقيقات نشان داده است كه مخلوط كود ورمي كمپوست با كود گياهي خاك و پيت در مقايسه با استفاده كود ورمي به تنهايي عملكرد بهتري در پارامترهاي رشد  در گياهان داشته است.( Mississippi state University) )
  5.  كود ورمي كمپوست به آرامي مواد مغذي و عناصر مفيد را به خاك و گياهان انتقال مي دهد. اين كود شامل مواد غذايي ارزشمندي براي خاك و گياه مي باشد و عناصر مفيد را به آرامي حل كرده و به هيچ عنوان مانند ديگر كودها اين عناصر با آبياري شسته نمي شوند بلكه كاملاً در خاك حل شده و با سرعت براي تغذيه گياهان تصفيه  مي شوند. اين محصول ( كود ورمي كمپوست) داراي قابليت هاي متعددي است مانند ايجاد ترميم و احياي دوباره در ساختار عالي خاك ، ايجاد منافذ بيشتر براي عبور بهتر هوا در خاك ، قدرت بالا در حفظ و نگهداري آب ميباشد. كود ورمي كمپوست ريشه گياهان را از دماي خيلي زياد پوشش مي دهد و بروز فرسايش را كاهش داده و رشد علفهاي هرز را به خوبي كنترل مي كند. ( مركز تحقيقات اداره بازيافت سانتياگو Canyon Recycling , San Diego )
  6.   كود ورمي كمپوست درخاك زمين هاي كشاورزي ، گلخانه هاي وسيع و كوچك ، باغچه هاي خانگي و در هر زميني كه به عنوان بستر رشد گياه و محصولي باشد به كار ميرود و مواد غذايي ارزشمند را با سرعت بالايي به گياهان مي رساند. كود ورمي براي درختان ميوه ، انواع سبزيجات ، بوته هاي ميوه مانند بوته توت فرنگي و انواع گلها ، گياهان دارويي و ساير محصولات استفاده مي شود. ورمي كمپوست به عنوان يك كود گياهي در زمان آبياري مواد معدني را براي تغذيه گياهان تصفيه مي نمايد. تاثير استفاده از اين كود گياهي برروي محصولات مختلف بسيار سريعتر از ديگر كودها قابل مشاهده است. گياهان به سرعت رشد كرده و داراي مقاومت بيشتري در برابر آفت ها و مواد مضر در خاك مي شوند و باعث مي شود آفت ها و بيماريهاي مضر ، باغها و محصولات را از بين نبرند.( R.E.Gaddie )
  7.  كود گياهي ورمي كمپوست نسبت به كودهاي ديگر شيميايي 5 برابر بيشتر نيتروژن ، 7 برابر پتاس ، 2/1 برابر بيشتر كلسيم را داراست.معمولاً مواد و عناصر مغذي گياهان براي مدت 2 تا 5 روز حفظ مي شوند. در حاليكه با استفاده از كود ورمي كمپوست 6 برابر اين زمان در نگهداري عناصر مفيد در خاك گياهان افزايش مي يابد. اين كود بسيار ارزشمند از لحاظ اقتصادي نسبت به كود هاي شيميايي قيمت مناسبي دارد . با اين يافته هاي علمي روشن است كه بهترين تغذيه براي خاك و محصولات زراعي مختلف كود ورمي كمپوست مي باشد.  كود ورمي كمپوست 3 تا 4 برابر بيشتر از كودهاي ديگر وزن خود را در آب حفظ مي كند . اين بدين معناست كه زمين زراعي شما به ميزان كمتري نياز به آبياري دارد و در نتيجه خاك براي مدت طولاني تري تعادل خود را در نگهداري عناصر مغذي حفظ خواهد كرد. در صورت استفاده نادرست از كودهاي شيميايي و نامطلوب مانند كودهاي گاوي و اسبي و ساير كودها ، به مرور ريشه گياهان را مي سوزاند در صورتيكه كه كود ورمي كمپوست داراي چنين خاصيت مضري براي گياه نمي باشد.( Education Department of South Australia  )

 نحوه مصرف ورمي كمپوست:
نحوه استفاده بستگي به آزمايش خاك و آب زمين، نوع محصول مورد نظر كشت و اقليم منطقه دارد كه مي توان اين كود را هم بعنوان مكمل و هم كود پايه استفاده نمود. در هر صورت ميزان مورد استفاده پيشنهادي در شرايط معمولي بشرح ذيل مي باشد:
•    مزارع ........................500 گرم تا 1 كيلوگرم در متر مربع
•    باغات ........................2-1 كيلوگرم براي هر اصله درخت
•    گلخانه ها و صيفي جات ....500 گرم تا 1 كيلوگرم در متر مربع
•    سبزيجات................... 2 كيلوگرم هر متر مربع
•    گلهاي تزئيني.............. 20 درصد حجم گلدان
•    درخت بالاي 5 سال........ 5 تا 10 كيلوگرم هر درخت
•    درخت 1 تا 5 سال.......... 1 تا 5 كيلوگرم هر درخت
•    جهت باروري و تغذيه خاك... 2كيلوگرم هر متر مربع

مقادير مصرف كود ورمي‌كمپوست

مقادير مصرف كود ورمي‌كمپوست

مقادير زير براساس نياز گياهان مربوطه به نيتروژن و با فرض اينكه ورمي‌كمپوست مورد نظر از نظر مواد غذايي در حد خوبي باشد و با فرض اينكه زمين مورد نظر از نظر عناصر غذايي در حد متوسط باشد تهيه شده است.
 توجه شود اگر بافت خاك لومي و يا لوم – رس باشد مقادير زير مناسب است اما در صورتيكه بافت خاك مورد نظر شني باشد و در صورت امكان  حدوداً 10 درصد به مقادير نوشته شده در جدول اضافه شود.

1    خرما........... 5-4 كيلوگرم براي هر درخت
2    پسته.......... 4-3 كيلوگرم براي هر درخت
3    انگور...........3-2 كيلوگرم براي هر درخت
4    سيب......... 4-3 كيلوگرم براي هر درخت
5    انار............ 4-3 كيلوگرم براي هر درخت
6    گندم ......... 6 تن در هكتار
7    سيب زميني.. 10 تن در هكتار
8    برنج ........... 10 تن در هكتار
9    كلزا............ 7 تن در هكتار
10    آفتابگردان.... 6 تن در هكتار
11    سويا.........  5 تن در هكتار
12    يونجه......... 9 تن در هكتار
13    درختان غير مثمر... 3 -4 كيلو گرم براي هر درخت
14    گياهان زينتي ...... 5/1 – 1 كيلو گرم براي هر بوته
15    گل‌هاي آپارتماني... 75/-1  كيلو گرم براي هر گل

پروانه فري يا كرم خراط

پروانه فري يا كرم خراط

                                                (Leopard moth)

                                 Zeuzera pyrina

(Lep: Cossidae)

اين حشره به گونه‌هاي بسياري از درختان مثمر و غيرمثمر حمله مي‌كند. از درختان مثمر سيب ميزبان اصلي آن در ايران است ولي خسارت آن روي گلابي، به و گردو نيز ديده شده است. از گياهان غيرمثمر مي‌توان به افرا، بيدمشك، بيد، نارون، بوط و زبان گنجشك اشاره نمود. در دنيا 150 ميزبان براي آفت ذكر شده است. درخت سيب به اين آفت خيلي حساس و زود از پا درمي‌آيد در حاليكه گردو تا حدودي مقاوم است.

 

زيست‌شناسي

پروانه فري در ايران هر دو سال يك نسل دارد. زمستان را به صورت لاروهاي سنين مختلف دردرون شاخه درختان ميزبان مي‌گذراند. در اواسط بهار لاروهايي كه رشدشان كامل شده تبديل به شفيره مي‌شوند و اواخر بهار شب‌پره‌ها به تدريج ظاهر مي‌شوند. حشرات ماده اصولاً هيچ نوعي تغذيه‌اي نداشته و به جهت سنگيني قادر به پرواز نيستند. پس از جفت‌گيري اغلب در مدخل سوراخ خروجي، شكاف ته و حتي روي زمين تخمريزي مي‌كنند. هر حشره ماده نزديك به هزار تخم مي‌گذارد. اين تخمها خوراك مناسبي براي مورچه‌ها هستند. به فاصله يك تا دو هفته تخم‌ها تفريخ شده و لاروهاي كوچكي خارج مي‌شوند. تغذيه اصلي لاروها از چوب شاخه و تنه است. لاروها ضمن تغذيه فضولات نارنجي رنگ خود را از سوراخ ورودي كه در ضمن سوراخ خروجي آنها نيز خواهد بود به صورت گلوله‌هاي كوچك و مدور بيرون مي‌ريزند. اين فضولات در پاي درختان مبتلا جمع مي‌شوند و اين خود يكي از راههاي بسيار آسان تشخيص وجود پروانه فري مي‌باشد. كانالهايي كه در داخل چوب بوسيله لارو اين حشره بوجود مي‌آيد مستقيم و حدود 30 تا 40 سانتيمتر طول دارد و بستگي به گونه ميزبان دارد.

حمله اين آفت روي سيب استقرار ساير حشرات چوبخوار و مخصوصاً اسكوليت درختان ميوه و پروانه زنبور مانند را به دنبال خواهد داشت. چون دهانه خروجي دالانهاي لاروي پروانه فري محل مناسبي براي تخمريزي و در نتيجه خسارت پروانه زنبور مانند است.

لاروها با تارهايي بسيار نارك كه با غدد دهاني خود مي‌سازد از شاخه‌اي به شاخه ديگر منتقل مي‌شوند. لاروها پس از تغذيه كامل تبديل به شفيره مي‌شوند. دوره شفيرگي 20 تا 40 روز طول مي‌كشد. در كرج اين زمان به تدريج از اوايل ارديبهشت ماه شروع و تا اوايل شهريورماه نزديك به 5 ماه اوليه ادامه دارد. پروانه‌هاي كامل پس از ظهور از همان سوراخ ورودي خارج مي‌شوند.

 

کنتـــــــرل:

1ـ از دشمنان طبيعي اين آفت مي‌توان به مورچه‌هاي شكاري (عادت تخم‌خواري) و سن‌هاي Reduviidae (عادت لاروخواري) اشاره نمود.

2ـ رعايت اصول به زراعي، هرس و سوزاندن شاخه‌هاي خشك و آلوده از شدت خسارت‌هاي بعدي مي‌كاهد.

3- در موردي كه تعداد درختان آلوده كم باشد مي‌توان با فرو بردن مفتولي در درون سوراخهاي ورودي، لاروهاي آفت را از بين برد.

4ـ استفاده از قرص و خمیرهایی که گازهای سمی تولید می کنند.

5ـ امروزه در اكثر كشورهاي جهان از فرمون‌هاي جنسي به صورت تكنيك Mating disruption در قالب مبارزه تلفيقي عليه اين آفت استفاده مي‌شود.

6-  بهترين موقع مبارزه شيميايي زماني است كه لاروهاي سن اول به قسمت‌هاي جوان گياه كه همان رگبرگها و دمبرگها و شاخه‌هاي نازك است حمله مي‌كنند در اين موقع چون عمق نفوذ لاروها هنوز چندان زياد نيست مي‌توان با استفاده از سموم نفوذي مؤثر براي از بين بردن آفت استفاده كرد.

 

  •     آزینفوس متیل(گوزاتیون)                 EC20%      و     2درهزار

  •    دیازینون                                   EC60%    و       1 درهزار 

سوسك شاخك بلند رزاسه (كرم زرد شاخه خوار)

سوسك شاخك بلند رزاسه (كرم زرد شاخه خوار)

                                                                                                   Rosaceae branch borer

Ospheranteria coerulescens

(Col.: Cerambycidae)

در اكثر مناطق ميوه‌خيز كشور وجود دارد. به انواع درختان ميوه خانواده رزاسه يعني سيب، گلابي، به، گيلاس، هلو، زردآلو، بادام، آلو، گوجه، آلبالو، زالزالك، به ژاپوني، رز، سنجد و حتي به درختان نرك سيب، هلو و زردآلو حمله مي‌نمايد. لاروهاي اين حشره در شاخه‌هاي نازك بيد و نارون نيز مشاهده شده است.

 

زيست‌شناسي

زمستان را به صورت لارو در داخل شاخه يا تنه درختان خانواده رزاسه به سر مي‌برد. در اواسط بهار لارو پس از مقداري تغذيه به پيش شفيره، سپس تبديل به شفيره مي‌گردد. دوره پيش شفيرگي 5 تا 9 روز و شفيرگي 11 تا 20 روز به طول مي‌انجامد. سپس حشرات كامل ظاهر و با كمي تغذيه از شيره گلها شروع به جفت‌گيري و پس از چند ساعت الي چند روز به طور انفرادي رو شاخه‌ها در كنار جوانه‌ها تخمريزي مي‌كنند.

رنگ تخمها نارنجي و شكل آنها مانند كاسه لاك‌پشت مي‌باشد. هر حشره ماده ممكن است 30 تا 75 عدد تخم بگذارد. دوره نشو و نماي جنيني 7 تا 8 روز  پس از آن لارو مستقيماً داخل چوب شده و شروع به فعاليت مي‌نمايد. بطوريكه آغاز فعاليت آن را مي‌توان از روي پژمردگي برگهاي سرشاخه‌ها  مشخص كرد. لارو اين سوسك با تغذيه از قسمتهاي داخلي سرشاخه‌ها و شاخه‌ها و گاهي تنه درختان كانالي ايجاد و داخل آنها را پوك و خالي مي‌كند به طوريكه با وزيدن باد قسمت‌هاي مورد حمله قطع گرديده مي‌افتند. دوره لاروي حدود 8 تا 9 ماده مي‌باشد. يك نسل در سال دارد.

 

مبارزه

1ـ عوامل بازدارنده طبيعي: تعدادي از زنبورهاي خانواده Chalcididae , Torymidae ،Ichneumonidae از پارازيت‌هاي اين حشره به شمار مي‌روند كه Xorides coroyrensis از خانواده Ichneumouidae به عنوان پارازيتوئيد لارو بيشتر از بقيه گونه‌ها فعال مي‌باشد.

2ـ آب و اثر آن درجلب آفت: مشاهدات رجبي بيانگر اثر قاطع آب درجلب حشرات چوبخوار از جمله سوسك شاخك بلند رزاسه است. اگر به آب معني و سيعتري بدهيم يعني ميزان رطوبت نسبي هوا را نيز مشمول آن بدانيم در آن صورت آب مهمترين عامل جلب حشرات چوبخوار در كشور ما خواهد بود. آب اگر كم باشد گذشته از اين كه خود آن به عنوان يك عنصر بسيار مهم حياتي به حد كافي در اختيار گياه قرار نمي‌گيرد بلكه جذب مواد غذايي لازم در خاك نيز دچار اخلال و اشكال مي‌شود.

آفتاب فراوان كشورمان يكي از عوامل مؤثر در شدت حمله حشرات چوبخوار است. آفتاب در دو جهت بسيار مشخص عمل مي‌نمايد. يكي اين كه با حرارت زيادي كه در نسوج گياهي ايجاد مي‌كند حشرات چوبخوار را كه به طور كلي حرارت دوست هستند جلب مي‌نمايد، دوم اين كه موجب تبخير سطحي شديد در گياه و خاك شده و در جريان عادي شيره يگاهي و اعمال فيزيولوژيك گياه اختلال ايجاد مي‌كند و در نتيجه موجب جلب حشرات چوبخوار مي‌گردد. بنابراين آبياري منظم  به موقع تأثير به سزايي بر اين حشرات دارد.

3ـ تقويت درخت و خاك آن

4ـ هرس و معدوم نمودن شاخه‌هاي آلوده، چون لاروهاي در حال رشد در درون شاخه‌ها از بين مي‌روند.

5ـ سم‌پاشي با سموم سيستميك و نفوذي: توجه داشته باشيد زماني سموم سيستميك اثر مي‌كند كه لارو در مرحله سنين اوليه باشد.

در پايان لازم است به اين نكته توجه داشته باشيم كه اين حشره به شدت به گلهاي سفيد جلب مي‌گردد و به تعداد زياد روي گلهاي سفيد رنگ به ويژه ازمك (Cardaria draba) به شكل گروهي ديده شده است. بدين معني كه از گلهاي جذب كننده اين آفت براي جمع‌آوري حشرات كامل بهره برد و آنها را نابود نمود.

چوبخوار درختان ميوه

چوبخوار درختان ميوه

                                                                  Sphenoptera kambyses (Col.: Buprestidae)

در تمام مناطق ميوه خيز كشور فعاليت دارد. روي تمام درختان ميوه هسته‌دار متعلق به خانواده رزاسه به جز آلبالو ديده شده است. روي گيلاس فعاليت متري دارد. اين گونه بيشتر در مناطق گرم و بسيار گرم فعال مي‌باشد در صورتيكه گونه S. davatchii درمناطق سرد فعال مي‌باشد.

 

زيست‌شناسي

اين حشره يك نسل در سال دارد. قسمتي از تابستان و سراسر پاييز و زمستان را به صورت پيش شفيره داخل خانه‌هاي شفيرگي ايجاد شده در چوب با دياپوز اجباري مي‌گذراند. حشره كامل در بهار ظاهر مي‌شود. سوراخهاي خروجي بيضي شكل و به ابعاد 4/4*4/2 ميليمتر است. خروج حشره كامل تدريجي مي‌باشد. حشره كامل از برگ درختان ميوه تغذيه مي‌نمايد. حشره ماده پس از جفت‌گيري تخم‌هاي خود را به طور تك‌تك در روي تنه و شاخه‌هايي كه بيشترين مقدار آفتاب را دريافت مي‌كنند، مي‌گذارد. دوره نشو و نماي جنيني در طبيعت 8 تا 13 روز و دوره لاروي آن4 ماه در حاليكه دوره لاروي گونه S.davatchii ده ماده مي‌باشد.

مسير حركت لارو در درختان جوان و نيمه مسن از بيرون مشخص، بدين معني كه اين مسير به علت عكس‌العمل شديد گياه كه بوسيله ترشح صمغ خودنمايي مي‌كند متورم شده و مي‌تركد. از شكافهاي ايجاد شده صمغ پوشيده از فضولات و باقي مانده گياهي ناشي از فعاليت لاروها، خارج مي‌شود. لارو در مسير خود آوندهاي آبكش را قطع كرده و اگر حركات آن دوراني باشد به علت تخريب بيشتر آوندهاي آبكش باعث خشكيدن عضو مورد حمله مي‌گردد. منطقه فعاليت لاروها به علت گرما دوست بودن آنها اكثراً محدود به قسمتي از گياه است كه بيشتر آفتاب مي‌گيرد. پوست قسمت مورد حمله بعد از مدتي خشكيده و مي‌ريزد در اين صورت چوب يا سوراخهاي ايجاد شده روي آن كه مدخل خانه‌هاي شفيرگي مي‌باشند، ديده مي‌شود. لاروها پس از رسيدن به رشد كافي در قمست عريض دالان اطاق شفيرگي خود را داخل چوب تعبيه مي‌كنند، سراسر پاييز و زمستان به صورت پيش شفيرگي طي مي‌گردد. در اوايل بهار پيش شفيره‌ها تبديل به شفيره مي‌شوند و پس از 10 تا 16 روز به حشره كامل تبديل مي‌شوند.

 

کنترل:

1ـ درختان ميوه‌اي که مورد حمله اين حشره واقع مي‌شوند از دسته هسته‌دارها هستند. گونه‌هاي درختان هسته‌دار در مقابل حملات حشرات چوبخوار و يا هر عامل ديگري كه منجر به ايجاد شكاف، سوراخ و يا هر نوع پارگي گردد با ترشح صمغ از خود واكنش نشان مي‌دهند. اگر درخت به حد كافي قوي باشدصمغ ترشح شده لارو يا حشره كامل حمله كننده را خفه كرده و آن را از پيشروي باز مي‌دارد. ولي بايد توجه داشت كه همين ترشح صمغ كه منجر به نابودي تعدادي از افراد حشره چوبخوار مي‌شود در عوض باعث ضعف درخت نيز شده و گياه را براي حمله مجدد افراد ديگر حشره چوبخوار آماده مي‌سازد. ترشح صمغ علاوه بر خفه كردن تعدادي از افراد چوبخوار سبب از بين رفتن لاروهاي ريز تازه از تخم خارج شده از طريق جلوگيري از ورودشان به داخل پوست و شاخه به علت سفت بودن بش از حد مي‌شود.

  •  پارازيتوئيد لارو   Atanycolus sculpturatus   (Hym.: Braconidae)

  • پارازيتوئيد لارو          Oxysyohus sp.           (Hym.: Pteromalidae)

3ـ بهترين راه درمان مبارزه با اين آفت و ساير آفات چوبخوار تقويت درختان با عمليات به زراعي از قبيل آبياري به موقع و كافي، دادن كود، هرس به موقع، يا بيل كردن و نيز انتخاب محل مناسب براي كشت درخت مي‌باشد. درختان سالم و قوي بندرت مورد حمله اين گونه آفات قرار مي‌گيرند.

زنگ لوبیا و زنگ باقلا bean rust & broad bean

زنگ لوبیا و زنگ باقلا bean rust & broad bean

زنگ لوبیا و زنگ باقلا                                                             bean rust & broad bean

 عامل زنگ لوبیا Uromyces appendiculatus است وعامل زنگ باقلاU. viciae -fabae  میباشد. بیماری به صورت جوشهای قهوه ای مایل به قرمز با حاشیه کمرنگ ظاهر می شود. جوشها غالباًً روی برگ و گاهاً روی ساقه و غلاف دیده می شود.

 تلیو سپورها و یورید یو سپورهای این زنگ یک سلولی هستند. یورید یو سپور در سیکل بیماری خیلی مهم است، چون در بیشتر مناطق بازیدیوسپور،   پکنیوسپور وایسیدیوسپور تولید نمیشود. این زنگ یک میزبان و ماکروسیکلیک است. قارچ عامل این بیماری ممکن است در برخی علفهای هرز نیز میزبانها داشته باشد که عامل بقای قارچ هستند.اگر میزبان علف هرز در منطقه نباشد، بقا بصورت تلیوسپوردر خاک صورت میگیرد. تلیوسپور برای جوانه زنی احتیاج به دوره سرما و شکسته شدن دوره رکود دارد یعنی بلافاصله بعد از تشکیل قادر به جوانه زنی نیست. این در شرایط  آب وهوایی معتدل و مرطوب حداکثر خسارت را میزند. زنگ لوبیا با بذر انتقال می یابد و دارای250نژاد فیزیولوژیکی میباشد که براساس آنها ارقام مقاوم به بیماری را مشخص میکنند.                                                                                                     

کنترل:

1-ارقام مقاوم راه بسیار مطمئن و خوبی است.

 2- با توجه به اینکه زنگ یک میزبانه است تناوب مهم است. که معمولا تناوب 3 ساله اعمال میشود.

 3- کاشت حبوبات دور از زمین آلوده سال قبل.

 4- شخم عمیق تا بقایا ازبین برود.

 5- سمپاشی با قارچ کشهای سیستمیک و غیرسیستمیک(تیلت،....)

حلزون

حلزون

چرخه زندگی حلزون
   حلزون  ها از توانایی خارق العاده ای برای سازگاری با  تغییر شرایط محیطی برخوردارند.
   حلزون های بالغ تا 500 تخم می گذارند. به طور معمول بسیاری از تخم ها و نوزادان در اثر خشک شدن بدن از بین می روند و این پدیده جمعیت را ثابت نگه می دارد. چنانچه شرایط آب و هوایی مساعد باشد و مرگ و میر اندک، جمعیت ممکن است تا حد زیادی افزایش یابد.
 حلزون ها به صورت اختیاری روی دامنه وسیعی از گیاهان تغذیه می کنند و در طول دوران بلوغ از نر به ماده تغییر جنسیت می دهند. در شرایط آب و هوایی نامناسب فعالیت حلزون ها کاهش می یابد و در هنگام معتدل و مرطوب شدن هوا دوباره از سر گرفته می شود.
 

گونه های مهم ایران:
1-    راب گلخانه ­ای Lehmannia valentina (Fer.)

   طول بدن این حلزون در حداکثر رشد به 30 تا 40 میلیمتر می­رسد. رنگ آنها خاکستری تیره و دارای چین خوردگی نسبتا کوتاه می­ باشند. پشت بدن در امتداد گنبد پشتی دو نوار تیره نسبتا واضح دیده می­  شود. این گونه بیشتر در اوایل بهار و به خصوص در پاییز در چمن­ کاری­ ها و سبزی­ کاری­ ها فراوانند، ولی در گلخانه­ های مرطوب همه اوقات سال دیده می­ شوند. تخم­ها در دسته­های 70-80 عددی گذاشته می­شوند. تخم­ها سفید شکری و به قطر 2 میلیمتر است
 

شکل2- راب گلخانه­ ای L. valentina (Fer.)
2-    راب خانگی Parmacella iberica Eich.

  این گونه در سواحل دریای خزر انتشار دارد. رنگ آن در نواحی ساحلی خاکستری متمایل به قهوه­ای و در ارتفاعات چالوس متمایل به زرد است. صدف در این گونه به صورت صفحه کوچکی است، که قسمت برجسته آن از انتهای گنبد پشتی خارج شده است. اندازه بدن در حالت کشیدگی کامل تا 100 میلیمتر می­رسد. این جانور در منازل فراوان است و به سبزی­ها و گل­های زینتی صرمه وارد می­کند.این جانوران در اواخر بهار و تابستان فعالیت چندانی ندارند و ظاهرا پوره­های نسل دوم، حدود شهریور ماه هراه با خنکی هوا فعالیت تغذیه ای خود را شروع می­کنند.
 

 

شکل 3- نوعی راب خانگی از جنس Parmacella sp.
 

 
3-    راب زرد Agriolimax agrestris
 
دارای بدن صاف به رنگ زرد مایل به سفید یا نخودی­رنگ است، طول بدن حدود 30- 60 میلیمتر است و در روی بدن نوارها و یا نقطه­های نامشخص دیده می­شود. در این گونه برآمدگی پشتی کوتاه و پخ است. عموما آفت سیب ­زمینی، کلم، یونجه، شبدر و تعدادی دیگر از گیاهان زراعی هستند. دستجات تخم50-150 عددی است، دوره رشدی از تخم تا مرحله بلوغ حدود 8-12 ماه است. بیشتر در پائیز و بهار فعال است. در کشور ما این گونه فقط از نوار ساحلی دریای خزر گزارش شده است.
 

 شکل4-راب زرد A. agrestris
 
4-    حلزون قندهاری Helicella candeharica (L. Pfr.)

  صدف­ هایی به رنگ خاکستری متمایل به سفید با نوارهای قهوه ­ای می ­باشند، این نوارها ابتدا پهن است و هرچه به قله صدف نزدیک می­ شوند، باریک­تر می ­گردند. این صدف­ها به عرض 12-15 میلیمتر و ارتفاع 7-9 میلیمتر هستند. تعداد پیچ هر صدف 5/5 شمارش شده است. این نرم­تن علاوه بر نواحی شمالی کشور، از اطراف تهران، کرج، آذربایجان، خراسان، اصفهان و شیراز گزارش شده است. این جانوران بیشتر از برگ گیاهان یکساله و پوشش گیاهی زیر درختان میوه تغذیه می­ کنند و در هنگام روز به تعداد زیاد روی تنه درختان استراحت می­ کنند. به ندرت دیده شده است، که از پوست تنه یا برگ درختان تغذیه نمایند.
 

 شکل5-نوعی حلزون از جنسsp.  Helicella
 
 
5 Caucasotachea lencoranea (Mouss.) حلزون قهوه ­ای مرکبات

 
 صدف هایی درشت به رنگ قهوه ­ای متمایل به زرد و دارای پنج نوار قهوه ­ای تیره در طول مارپیچ است. صدف دارای 5 پیچ است، پهنای آن حدود 34 میلیمتر و ارتفاع آن حدود 23 میلیمتر می­ باشد. دهانه صدف مدور یا بیضی و به رنگ قهوه­ ای تیره یا سیاه است. این نرم­ تن در سراسر مناطق دریای مازندران وجود دارد و به خزانه­ های مرکبات و نیز درختان زینتی در پائیز و بهار خسارت می ­زند.
 

 
 
شکل6- نوعی حلزون از جنس Caucasotachea sp.
 
6-    حلزون قهوه­ای بزرگL.  Helix lucorum
 
رنگ صدف در اصل سفید است و قسمت عمده آن را نوارهای قهوه­ ای مواج فرا گرفته است. دهانه صدف به رنگ سفید یا قهوه­ ای شفاف است. وجود این حلزون بیشتر در اطراف رودخانه ارس گزارش شده است. این حلزون واجد بزرگترین صدف در ایران است.
 

 

شکل 7-حلزون قهوه­ای بزرگ L.  Helix lucorum
 

 
7-     حلزون صدف شفاف(Pfv)  Monacha schotti
 
 این حلزون از خوزستان و جیرفت گزارش شده است و در خزانه مرکبات به خصوص برگ­های ریخته شده در پای درختان به وفور دیده می­ شود. دوره فعالیت آن در اهواز از اواخر مهر تا اوایل اردیبهشت می­ باشد و با شروع فصل خشکی و گرما، دهانه صدف با ترشحات لزج پوشانده می­ شود. تخم­ریزی در اوایل زمستان صورت می­ گیرد. صدف این نرم­ تن کوچک و به رنگ شفاف با دیواره­ های نازک است.
 
 

 شکل8-حلزون صدف شفاف از جنس Monacha sp.
 

راههای مبارزه با حلزون­ها و راب­های زیان­ آور
 

روش­های زراعی:
 

1-    شخم خاک موجب به سطح آوردن تخم­ ها و خشکی آنها می­ گردد. علاوه بر این حرکت حلزون­ها بر روی خاک به دشواری صورت می­ گیرد و کلوخ­ها که یکی از پناهگاه­ های این نرم­تنان است، نابود می­ شوند.
 

2-    مدفون کردن مواد گیاهی باعث کاهش مواد غذایی در دسترس حلزون­ها می­ شود و این امر به کاهش جمعیت آنها منجر می­ گردد.
 

3-    تناوب: همان­طور که اشاره گردید، برخی گیاهان مانند کلزا مطلوبیت بیشتری برای حلزون­ها دارند، بنابراین در صورت خسارت این آفات، تناوب کشت با محصولاتی که مطلوبیت زیادی برای حلزون­ها ندارند، می­ تواند از جمعیت این جانوران بکاهد.
 

4-    رعایت عمق مناسب کشت: کشت بذرها در عمق زیاد مانع دستیابی حلزون­ها به آنها می­ گردد. این روش به خصوص در مورد خاک­هایی که از درصد رس بالایی برخوردارند و یا تهیه بستر کشت بذر دشوار است، قابل توصیه می ­باشد.
 

5-    تغییر زمان کشت: تغییر زمان­بندی کاشت بذور به نحوی که بذرها پیش از خسارت حلزون­ها و راب­ها دوره حساس جوانه ­زنی را پشت­ سر بگذارند، می ­تواند تا حد زیادی مانع خسارت شدید این نرم­تنان گردد. در واقع با این روش، هم­ زمانی فعالیت زیاد جمعیت این جانوران با شروع جوانه ­زنی بذور به هم می­ خورد.
 

روش شیمیایی:
 

در این روش از آفت­کش­هایی مانند متیوکارب، تیودیکارب، سولفات آلومینیوم، سولفات آهن، سولفات مس و متالدهید اسفاده می­ شود. در ادامه آفت­کش متالدهید از نظر سمیت، چگونگی تاثیر و انواع فرمولاسیون مورد اشاره قرار می­ گیرد.
 

متالدهید
 

این حلزون کش که نام ایوپاک آن  r-2,c-4,c-6,c-8-tetramethyl-1,3,5,7-tetroxocane; 2,4,6,8-tetramethyl-1,3,5,7-tetraoxacyclo-octane می­باشد، تترامری از استالدهید است. نخستین بار در سال 1936 به بازار مصرف معرفی شد. و جزء  پرمصرف­ ترین حلزون کش­ها در طول چند دهه گذشته بوده است.
 

 

شکل -9 ساختار حلزون­ کش متالدهید
  
 چگونگی تاثیر
این حلزون­ کش دارای تاثیر تماسی گوارشی می باشد. حلزون­های مسموم شده  مقادیر زیادی مایع لزج از خود ترشح می­ کنند، خشک می­ شوند و می­ میرند. در واقع سلول­ های تولیدکننده ماده مخاطی آنها نابود می شوند . مکانیسم شیمیایی این فرآیند به این صورت است، که در داخل سلول­ها متالدهید به استالدهید تبدیل می­ شود و سلول در اثر میزان بالای الکل می­ میرد. این اثر در سه محل از سلول یعنی غشا، هسته و دستگاه گلژی بروز می یابد. بدین ترتیب خطر بروز مقاومت کاهش می یابد، زیرا احتمال بروز فرآیند کاهش حساسیت در جایگاه تاثیر بسیار کم می­ شود.
 
 

 

شکل 10-نحوه نابودی سلول­های تولیدکننده موکوس در اثر متالدهید
به محض جذب ماده سمی حلزون سعی می کند، تا از طریق تولید موکوس بیشتر فرآیند سم زدایی را پیش ببرد. اما نمی تواند اثر سمی را خنثی کند و بی تحرکی حلزون رخ می نماید. به مجرد عدم تحرک حلزون، عدم تغذیه و خشک شدن بدن اتفاق می افتد. باور غلطی در این زمینه وجود دارد، مبنی بر اینکه جذب آب توسط حلزون می تواند علایم مسمومیت را برطرف نماید. اما آزمایشاتی که توسط تریبسکوم و همکاران (1998) انجام شد، نشان داد که متالدهید غشا تولیدکننده موکوس را کاملا از بین می­ برد و به همین علت حلزون قدرت حرکت، محافظت از پوست و بازسازی  خود را از دست می ­دهد. علاوه بر این در مورد کارآیی این سم در شرایط مرطوب نیز سوءتفاهم هایی وجود دارد. چگونگی تاثیر این سم در این شرایط تحت تاثیر قرار نمی گیرد. آزمایش ها نشان دهنده عدم تاثیر آب اضافی روی بازسازی حلزون است. بدین ترتیب حلزون هایی که دز سمی این آفت­کش را دریافت کرده باشند ،امکان ندارد که زنده بمانند. در آزمایشات دمایی مشخص شده است که در دماهای پایین مانند 2 درجه سانتیگراد که حلزون قادر به فعالیت نیست، متالدهید تاثیر خود را برجای می گذارد (ملت و بوگاران، 1971).

 

انواع فرمولاسیون

 

طعمه مسموم، مایع، طعمه گرانوله و پلت
 

در مورد نوع فرمولاسیون باید افزود، طعمه می­ بایست برای حلزون جذب­ کننده، حاوی مقدار کافی ماده موثر باشد. طعمه می ­بایست به گونه ­ای ساخته شود، که شکل آن در خاک خیلی مرطوب هم حفظ شود. اندازه پلت و نحوه توزیع آن (به کیلوگرم) باید به صورتی باشد، که تراکمی در حدود 40-50 پلت به ازاء هر مترمربع به دست آید. طعمه ­هایی که علیه حلزون­ها و راب­ها استفاده می­ شوند، دارای مقادیر متفاوتی از ماده موثر هستند. باید افزود که اگرچه نام فرمولاسیون­ های دیگر هم در بالا آمده است، اما معمول­ترین و موثرترین نوع فرمولاسیون برای این آفات طعمه­ های مسموم می­باشد. در ساخت این طعمه­ ها از مواد جلب­ کننده­ ای مانند سبوس غلات یا آرد استفاده می­گردد.
 

سمیت:
 در مورد این آفت­کش سمیت گوارشی حاد برای موشهای صحرایی 283 و برای موشهای خانگی mg/kg 425 گزارش شده است. سمیت حاد پوستی برای موشهای صحرایی > mg/kg 5000 می­ باشد، اما اثر ناهنجارزایی یا جهش­ زایی از این ترکیب  گزارش نشده است. حد مجاز جذب روزانه برای این آفت­کش mg/kg 025 /0 وزن بدن است. طبقه ­بندی سمیت ماده موثر این ترکیب طبق استاندارد WHO درجه دو و طبقه بندی سمیت فرمولاسیون طبق استاندارد EPA  درجه سه است.
 

 تاثیر بر روی موجودات غیرهدف
 مطالعات نشان داده اند که پلت های متالدهید در صورت کاربرد صحیح برای جوجه تیغی ها، زنبورعسل، پرندگان، جوندگان تاثیر سویی ندارند.
  
تاثیر روی دشمنان طبیعی
 
 تدوین استراتژی کنترل حلزون­ها باید با توجه به دشمنان طبیعی آنها صورت گیرد تا علاوه بر حفظ محصول سطح جمعیت حلزون در حد طبیعی باشد. وقتی روشهای کنترل شیمیایی به کار می رود، همواره باید تاثیر آن روی موجودات غیرهدف بررسی گردد.

تاثیرکاربرد صحیح آفتکشها در کاهش مقاومت آفات

تاثیرکاربرد صحیح آفتکشها در کاهش مقاومت آفات


از جمله روشهای مبارزه با حشرات و کنه ها درگلخانه ها استفاده از آفت کشها می باشد. ولی به هر حال نتایج به دلیل ایجاد مقاومت بند پایان نسبت به آفت کشها همیشه آنطور که انتظار می رود حاصل نمی شوند. و دانستن اطلاعاتی چند در این مورد می تواند آثار منفی مقاومت نسبت به آفت کشها را کاهش دهد
اغلب تولید کنندگان با نتایج مایوس کننده استفاده از آفت کشها مواجه می شوند. و به نظر می رسد که آفات بندپا  با استفاده آفتکشها از بین نمی روند.و دلیل آن ممکن است ایجاد مقاومت جمعیت آفت نسبت به آفت کشها می باشد. اما مقاومت چیست؟
مقاومت قدرت ژنتیکی است که بعضی از افراد یک جمعیت آفت بر اساس آن علیرغم یک یا دو بار سمپاشی با یک آفت کش زنده می مانند. به عبارت دیگر سم یا سموم دیگر تاثیر کافی برای کشتن تعدادی از افرادی از یک جمعیت آفت را نخواهند داشت. مقاومت یک موضوع مهم و قابل توجه در بیش از 526 نوع آفت و گونه حشره می باشد که در طی 50 سال اخیر در آنها ایجاد مقاومت شده است و این منجر به ایجاد خسارت معنی داری به محصولات در کل جهان شده است.
فشار برای انتقال ژنها
مقاومت یک مشکل بین المللی است  که با توزیع جهانی فراورده های گیاهی نه تنها می تواند باعث انتشار آفت گردد بلکه ممکن است باعث انتشار ژنهای عامل مقاومت در بین هر آفت بند پا باشد.مقاومت در سطح جمعیت آفت توسعه یافته و  یک صفت موروثی است. آفاتی که زنده می مانند می توانند صفات ژنتیکی را از  نسلی به نسل  بعد منتقل نمایندو بنابراین باعث غنی شدن ریخته ژنی توسط ژنهای مقاوم بشوند. میزان فشار انتقال ژنها یا تکرار کاربرد آفت کشها  عامل اصلی موثر بر میزان ایجاد مقاومت در یک آفت بند پا می باشد. بنابراین مراحل مختلف زندگی آفت (مثل تخم، لاروو بالغ) ممکن است با توجه به وجود نوع مکانیزم خاص در میزان حساسیت از نظر ایجاد مقاومت با هم متفاوت باشد.
مهم  است بفهمیم که ژنها یا ژنوتیپهای مقاومت ممکن است در جمعیت آفت قبل از به کار بردن هر گونه آفتکش وجود داشته باشند . به هر حال این حالت خیلی معمول نیست.بنابراین یک حشره یا کنه آفت به تنهائی مقاوم نخواهد شد اما بدنبال سمپاشیهای مکرربر علیه نسلهای مختلف یک حشره یا کنه آفت، افراد حساس از بین خواهند رفت و افراد مقاوم باقیمانده تولید مثل می کنند.این حالت در جمعیت آفتی رخ می دهد که با یک آفت کش معین قابل کنترل نیست. هر گاه جمعیت آفت با یک آفت کش تیمار بشود این کار بر شدت انتقال ژنهای مقاومت تاثیر گذاشته و منجر به افزایش فراوانی ژنهای مقاومت در بین جمعیت آفت می شود.
مکانیزم
مکانیزمهای مختلفی در امر ایجاد مقاومت در جمعیتهای آفتی وجود دارند. بعلاوه حتی در یک جمعیت آفت  نیز مکانیزمهای مختلفی در ایجاد مقاومت دخیل می باشند.پنج مکانیزم مقاومت عبارتند از:
        مقاومت متابولیکی که بر اثر شکستن ماده موثره سم توسط آفت رخ می دهد.وقتی که آفت کش وارد بدن آفت می شود آنزیمها به آن حمله کرده و سم را از حالت سمیت انداخته یا اینکه ماده موثره آنرا به فرم غیر سمی تغییر می دهند
        مقاومت فیزیکی که ناشی از تغییر یا دگرگونی در پوست (کوتیکول) حشره می باشد باعث کاهش یا تاخیر نفوذ آفت کش می شود. تاخیر در نفوذ سم باعث کاهش اثر حشره کش در نقطه هدف می شود و همچنین ممکن است امکان کاهش سیستم  سم زدائی درحشرات افزایش بیابد
        مقاومت فیزیولوژیکی زمانی رخ می دهد که آفت ، نقطه هدف آفت کش را تغییر می دهد. این کا ر باعث کاهش حساسیت به ماده موثره در نقطه مورد حمله می شود. بعلاوه ممکن است حشرات دارای مقاومت ناک دان(Knockdown) باشند. در این حالت حشرات حساسیت سیستم عصبی را نسبت به حشره کشهای پایروترئیدی را با تغییر نقطه هدف برای تمام حشره کشها کاهش می دهند
        مقاومت رفتاری زمانی می باشد که حشره های آفت با پنهان شدن د رجاهائی مثل جوانه انتهائی گیاه که ممکن است نفوذ آفت کش به آنجا دشوار باشدخود را از تماس مستقیم با آفت کش دور سازند. هرگونه تغییر رفتاری ممکن است به عدم تماس حشره و کاهش نمایان شدن آن در مقابل آفت کش کمک نماید
        مقاومت طبیعی یک نوع مقاومت عمومی است که حشره آفت یا مرحله ای از زندگی آن نسبت به آفت کش حساسیت نداشته باشد. مثلا اکثر آفتکشها روی مراحل تخم و شفیره گی تاثیری ندارند.                         بعلاوه دو مکانیزم محدود دیگر در ارتباط با مقاومت وجود دارد که عبارتند از:مقاومتهای متقابل و چندگانه
        مقاومت متقابل زمانی  در جمعیتی از آفت نسبت به  آفت کشها (چه حشره کشها و چه کنه کشها ) رخ می دهد که از روشهای مشابهی از نظر تاثیر یا مکانیزم مقاومت بهره ببرند
        مقاومت چندگانه زمانی در جمعیتی از آفت نسبت به آفت کشها (چه حشره کشها و چه کنه کشها) رخ می دهد که از روشهای متفاوتی از نظر تاثیر یا مکانیزم مقاومت بهره ببرند
افزایش مقاومت
چندین عامل موثردر نسبت مقاومت در یک جمعیت آفت ممکن است وجود داشته باشد.بعلاوه ثبات مقاومت در یک جمعیت آفت بستگی به مهاجرت افراد حساس آن جمعیت دارد.  واین ممکن است فراوانی افراد مقاوم در جمعیتهای آفتی را کاهش دهد. عواملیکه در توسعه مقاومت نقش دارند عبارتند از :
مجموعه عملیاتی که توسط تولید کنندگان انجام می شود و باعث افزایش مقاومت می گردند که خود شامل :
        تعداد دفعات به کار بردن آفت کش  (تعیین کننده شدت فشار)
        استفاده همیشگی از حد اکثر میزان توصیه شده سم
        به کار بردن یک شیوه عمل مشابه در یک مدت طولانی یا اینکه چندین نسل مختلف با یک روش مبارزه کنترل شوند
        به کار بردن سموم در زمانی از مراحل زندگی حشره که احتمالا مقاومت را افزایش می دهند وجود نداشته باشند
مجموعه عوامل بیولوژیکی که مقاومت را افزایش می دهند عبارتند از:
        سریع بودن زمان توسعه یا کوتاه بودن زمان یک نسل
        تعداد زیاد زاد ولد در هر نسل
        تحرک آفت
        تغذیه آفت از منابع مختلف گیاهی
مدیریت مقاومت
دانستن اطلاعاتی در رابطه با مقاومت می تواند در اجرای راهکارهای کاهش دهنده احتمال توسعه مقاومت موثر باشد. این به اصطلاح  مدیریت مقاومت اولا شامل انتخاب عاقلانه و دقیق به کاربردن سموم و ثانیا تعامل آنها با دیگر راهکارههای مبارزه که بر اساس مدیریت آفت استوار است می باشد. این کار موثرترین راه اجتناب یا کاهش مقاومت می باشد. بدلیل اینکه مقاومت اساسا ژنتیکی است و تناوب مقاومت در یک جمعیت آفت شما را به عنوان یک تولید کننده وا می دارد که برای مدیریت مقاومت برنامه ریزی نمائید.
مهمترین رهنمودها برای کاهش احتمال مقاومت برای هر آفت کش عبارتند از:
1)   بازدید منظم محصول برای تعیین زمان مناسب سمپاشی یعنی زمانی که آفت در مرحله حساس میباشد
2)   انجام کارهای زراعی مناسب همچون آبیاری و کوددهی و بهداشتی همچون حذف علفهای هرز
3)   در صورت امکان استفاده از توری در گلخانه در محل منافذ
4)   استفاده از عوامل بیولوژیک و دشمنان طبیعی
5)   در صورت امکان کاهش تکرار سمپاشیها
6)   در حد امکان جایگزینی و استفاده از سموم با شیوه تاثیر متفاوت
7)   استفاده از سموم با طیف گسترده تاثیر همچون تنظیم کننده های رشد حشرات، صابون حشره کش، روغن سمپاشی، محدود کننده های انتخابی تغذیه (بازد ارنده ها) و قارچها و باکتریهای مفید
8)   استفاده از تشدید کننده ها (سینرژیست ها)در زمان سمپاشی بدلیل تاثیر آنها بر آنزیمهای  بازدارنده  در سم زدائی
در پایان مسئله مهمی که تولید کنندگان باید رعایت کنند به کاربردن آفتکشها در زمان صحیح و با نظارت دقیق می باشد و در ضمن باید برای کاهش مقاومت از سموم با شیوه های مختلف تاثیر استفاده کنند.
از این روی،مجموعه این کارها باعث می شوند که سمومی که در دسترس می باشند در مدت طولانی تری استفاده گردند و آفات نسبت به آنها سریع مقاوم نشوند.ولی به خاطر داشته باشید که عدم موفقیت در کنترل و مدیریت آفات همیشه مربوط به عامل مقاومت نمی باشد.


 
نویسنده: دکتر ریموند آ. کلوید، دپارتمان حشره شناسی دانشگاه ایالتی کانزاس

پروانه ی مینوز گوجه فرنگی

پروانه ی مینوز گوجه فرنگی

نام علمی :‌ Tuta absoluta meyrick 

این پروانه آفت جدید گوجه فرنگی و سیب زمینی می باشد .

منشاء‌: آمریکای جنوبی

اخیرا در منطقه ی خاورمیانه گسترش یافته و حالت طغیانی دارد.

در سال 1389 این آفت در مناطق غرب و جنوبی کشور نیز یافت شده است.

لارو :

برنگ کرم با سر سیاهرنگ که از سن دوم تا چهارم بدن برنگ سبز مایل به خاکستری تا صورتی می گراید. طول لارو در سن اول 0/9 و در سن آخر 7/5 میلیمتر است. دوره ی زندگی لاروها 15-13 روز کامل می شود.

http://www.agricoltura.regione.campania.it/difesa/images/tuta-absoluta.jpg

پروانه :

حشره ی بالغ پروانه ایست بطول 5 تا 7 میلیمتر برنگ خاکستری با گرایش به قهوه ای با نقش سیاهرنگ بروی بالهای جلویی باشاخک های نخی شکل .


http://ukmoths.org.uk/images/825aT_absolutaMvdS.jpg


زیست شناسی :

تا زمانیکه شرایط محیطی اجازه دهد و غذا در اختیار داشته باشند به زندگی خود ادامه می دهند و دیاپوز ندارد. دوره ی زندگی آنها در شرایط عادی 28 تا 39 روز طول می کشد و می تواند از 5 تا 12 نسل در سال ایجاد نماید.

دوره ی زندگی آن در دمای 14 درجه 76 روز و در دمای 20 درجه 40 روز و در دمای 27 درجه 24 روز تعیین شده است. فعالیت آن زیر 9 درجه سانتیگراد متوقف می شود .

هر حشره می تواند تا 260 عدد تخم تولید کند و زمستان را ممکن است بصورا لارو و شفیره و یا پروانه بگذراند.

تخم :

تخم ها سفید شیری با حالت استوانه ای بطول 0/36 و عرض 0/22 میلیمتر که غالباً در زیر برگ ها گذاشته می شود و پس از 45 روز باز می شود.

شفیره :

برنگ قهوه ای – دوره ی شفیرگی 9 تا 11 روز است. شفیره ممکن است در خاک یا روی برگ و یا درون تونل تغذیه در ساقه تشکیل شود.

خسارت :

لاروها پس از خروج از تخم از پارانشیم برگ تغذیه کرده و بداخل بافت برگ و میوه و یا ساقه می رود و کانال ها و دالان های مشخصی را بوجود می آورند.  میوه ها در اوایل تشکیل می تواند مورد حمله ی آفت قرار گیرد و کانال های ایجاد شده محلی برای آلودگی های ثانوی توسط قارچ ها خواهد بود که منجر به پوسیدگی میوه می شود.

لاروها فقط از پارانشیم برگ تغذیه کرده و غشاء آنرا نمی خورند . تغذیه لارو از ساقه باعث رشد ناهنجار ساقه میشود. آفت بیشتر قسمت های جوان برگ را مورد حمله قرار می دهد و براحتی قابل دیدن و پی بردن است.

توتا سیب زمینی را هم مورد حمله قرار می دهد ولی به غده های سیب زمینی آسیب نمی زند .

کنترل :

کاشت نهال های سالم و بدون آلودگی

نصب تله های چسب دار قبل از نشاء‌کاری بخصوص در گلخانه

درصورت کشت متوالی ، فاصله ی بین دو کشت حداقل شش هفته باشد

با علف های هرز مبارزه شود تا میزبانهای واسطه از بین برود

سمپاشی فقط در صورت لزوم و بر اساس آستانه ی زیان مصرف شود

از سموم توصیه شده استفاده شود و از یک سم بطور متوالی استفاده نشود

استفاده ی متوالی از یک سم فقط در 30 روز انجام شود و پس از آن برای 60 روز از سم اول استفاده نشود لذا حداقل 3 نوع سم با نحوه ی اثر متفاوت لازم است تا هر 30 روز یکی از آنها استفاده شود.

ترکیبات مهم قابل مصرف :

مچ : 5 درصد امولسیون شونده به نسبت 1 در هزار یا 1 لیتر در هکتار

ایندوکساکارب : 15درصد سوسپانسیون – 0/6 لیتر در هزار  یا 0/3 لیتر در هکتار

اسپینوزاد : 24درصد سوسپانسیون – 0/4 در هزار یا 0/2 لیتر در هکتار

سومی پلئو : 40درصد امولسیون شونده – 0/4 در هزار

دیمیلین : 0/6 لیتر در هزار از فرم 48 درصد

آبامکتین بنزوات : 0/5 لیتر در هکتار از فرمولاسیون 2 درصد

باسیلوس ( BT ) : بر اساس توصیه

فرمون :

استفاده از فرمونها برای اختلال در جفت یابی پروانه ها

شکار انبوه توسط تله های چسبناک

استفاده از مخلوط جلب کننده ها و سموم برای کشتن پروانه ها

هرس و مبارزه زمستانه

هرس و مبارزه زمستانه

اطلاعيه هاي فني گياهپزشكي در مورد باغات

از اين پس مجموعه اي در مورد اقدامات و عمليات مورد نياز باغات در هر يك از فصول و ماههاي سال جهت پيشگيري و جلوگيري از شيوع و وقوع خسارت و حفظ سلامت درختان باغ و محصول آنها در برابر عوامل خسارتزاي زنده و عوامل محيطي مانند سرمازدگي و ... تقديم مي شود.

عمليات مورد نياز باغات در فصل زمستان:

1 – در مناطقي كه احتمال ماندن برف روي زمين به مدت طولاني وجود دارد و يا براي شيب هاي جنوبي لازم است پوست تنه با دوغاب آهك 5 تا 10 درصد و يا مخلوط دو درصد دوغاب آهك به همراه سولفات مس يك در صد براي جلوگيري از آفتاب سوختگي زمستانه پوشش داده شود.از دوغاب کائولن نیز می توان استفاده کرد. پوشش دادن تنه با ورقه هایی از جنس نایلون، کاغذ پوشش دار، پارچه چرب یا ضد آب و یا فومهای مخصوص لوله های آب و البته با رنگ سفید یا روشن نیز مفید و موثر است ( با توجه به سابقه آفتاب سوختگي در منطقه مي توان نياز به پوشش تنه را مشخص كرد).

2 – در مناطقي كه سابقه خسارت جانوراني مانند خرگوش و جوجه تيغي و موش ها به پوست تنه و طوقه درختان جوان وجود دارد لازم است تنه و طوقه با مخلوط پهن تازه و سم تيرام و يا با تورهاي فلزي تا ارتفاع 80-70 سانتي متري پوشش داده شود.

3 – در مناطقي كه احتمال سرمازدگي ريشه ها به علت بالا بودن ريشه ها و يا بيرون افتادن ريشه از خاك به علت عمليات باغي قبلي وجود دارد خاك دهي ريشه ها(خاک دهی دور طوقه لازم نیست و در صورت نیاز بایستی در حد چند سانتی متر و به میزان پوشانده شدن ریشه های اصلی بیرون افتاده از خاک انجام شود) و يا آبياري باغ به منظور يخ زدن آب در باغ و ايجاد پوشش براي جلوگيري از سرمازدگي ريشه ها توصيه مي شود.

4 – اگرچه جمع آوري بقاياي گياهي مانند برگ ها و ميوه های ریخته شده در کف باغ یا یاقی مانده روی درختان، بايد در پاييز انجام شود اما اگر آب وهوا اجازه دهد مي تواند در فصل زمستان هم انجام شود.

5-  اما مهم ترين عمليات زمستانه ي باغات، هرس و سپس مبارزه زمستانه است كه توصيه مي شود قبل از بيداري درخت در اواخر زمستان با رعايت نكات خاص و ترتيب زير انجام شود:

1- 5- زمان هرس و مبارزه زمستانه بسته به منطقه از اوايل اسفند تا اوايل فروردين مي تواند باشد. مهم اين است كه درختان بيدار نشده باشند. اين عمليات حداكثر تا ظهور اولين نوك رنگي جوانه ها قابل انجام است.

2-5 - هرس بهداشت (يا هرس گياهپزشكي – پیشنهاد این اصطلاح توسط نگارنده وبلاگ است-) با هرس باروري يا باردهي كاملاً متفاوت است و اصلاً جايگزين يكديگر نيستند. در هرس بهداشت هدف پاكسازي درختان از هر گونه بيماري و آفت زدگي است يعني تمامي سرشاخه ها و شاخه ها و بافتهاي مريض و خشك و سرما زده و آفت زده و ترك خورده  از روي درخت، هرس و يا جراحي مي شود.

3-5- ابزار هرس مانند تيشه، اره، قيچي، چاقو و تبر بايستي تيز و نو بوده و در هر بار برش با مخلوط يك پياله وايتكس و نه پياله آب ضد عفوني شوند و یا با پارچه یا اسفنج آغشته به محلول ذکر شده (یا محلولهای ضدعفونی مشابه) تمیز و ضدعفونی شوند.

4-5- محلهاي برش یا هرس كه قطري بيش از يك سانتي متر دارند بايستي با مخلوط سولفات مس دو درصد يا مخلوط بردو دو درصد يا محلول اكسي كلرورمس يك درصد و يا بردوفيكس دو درصد و يا خمير بردو ضد عفوني و سپس با چسب باغباني پانسمان شوند.

5-5-  تمامي اندامها و قسمت هاي هرس شده بايستي جمع آوري و سوزانده شوند .

6-5- براي جراحي و برداشتن و جدا كردن بافتها و قسمت هاي مريض تنه و طوقه و شاخه هاي اصلي بايستي با تيشه يا چاقوي تيز و ضد عفوني شده تمامي پوست و چوب مريض را جراحي كرد و از درخت جدا نمود و سپس محل برش را ضد عفوني و با چسب باغبانی و نايلون يا مقوا پانسمان كرد.

7-5- بعد از هرس بايستي بلافاصله سمپاشي زمستانه انجام شود.

8-5- با توجه به بيشتر بودن مشكل بيماري يا آفت مي توان نوع سمپاشي زمستانه را كمي تغيير داد . در نقاطي كه آفات مهم تر هستند مانند شپشكها و كنه ها و شته ها،  كاربرد روغن هاي زمستانه به همراه سم توصيه مي شود به اين صورت كه مخلوطي از  40-10 ليتر روغن زمستانه به همراه دو ليتر سم (يكي از سموم فسفره مانند ديازينون، گوزاتيون، مالاتيون، دورسبان و...) و 1000 ليتر آب تهيه و با سمپاش مناسب ( برای درختان بزرگ استفاده از سمپاشهای فرغونی ، زنبه ای یا توربین باغی)كل درخت از نوك سرشاخه ها تا كف باغ از سه يا چهار طرف درخت سمپاشي شده و با مخلوط بايد پوشش داده شود. در مناطقي كه مشكل اصلي بيمارهاي گياهي است مي توان از مخلوط بردو با نسبت هاي مختلف 0.125 تا 2 درصد، بردو فيكس 0.5 تا يك درصد، اكسي كلرور مس 3 تا ده در هزار، و سموم محافظتي قوي مانند زينب 2 در هزار، مانكوزب 2 در هزار و كاپتان 3 در هزار و .... استفاده كرد.

در مناطقي كه مشكل همزمان آفت و بيماري وجود دارد مهم ترين تركيب مخلوط بردو روغني است يعني به مخلوط بردو دو درصد، به نسبت 0.2 تا 0.5 درصد روغن زمستانه اضافه مي كنيم.

باغداران عزيز توجه داشته باشند كه مبارزة شيميايي زمستانه يا سمپاشي زمستانه مزاياي زيادي دارد از جمله :

1 – به علت اينكه درختان باغ، برگ و ميوه و گل ندارند كمتر در اثر سم صدمه مي بينند.

2 – مقدار سم و محلول سمي كمتري براي پوشش كامل درختان لازم است.

3 – به علت نبودن برگ و ميوه، سم رساني به تمامي قسمت هاي درخت ممكن و آسان است.

4 – مشكل مسموميت محصول توليدي وجود ندارد و يا بسيار كم است بر خلاف موقعي كه سم روي برگ و ميوه پاشيده مي شود.

5 – سمپاشي درختان باغ و انجام عملیات سمپاشی راحت تر است.

6 – با يك سمپاشي زمستانه خوب و دقيق مي توان از چندين سمپاشي بعدي در فصل بهار و تابستان جلوگيري كرد.

7 – برخي از آفات و بيماريها فقط با سمپاشي زمستانه قابل كنترل هستند.

8 – بسياري از عوامل خسارتزاي مهم با سمپاشي زمستانه كامل يا به ميزان زيادي كنترل مي شوند. آفات مهمي كه با سمپاشي زمستانه كنترل مي شوند مانند انواع كنه ( کنه دو نقطه اي و كنه قرمز و ... )، انواع شپشكها (نخودي و واوي، الفي و آرد آلود و ... )،انواع شته ها(مومي و خوني، هلو، ..... ) و بيماريهاي مهمي مانند آتشك دانه دارها، لكه سياه سيب و گلابي، لكه آجري بادام، پوسيدگي موميايي ميوه، لكه غربالي هسته دارها و حتي بسياري از بيماريهاي سرشاخه ها و شاخه ها مانند شانكرها با سمپاشي زمستانه كنترل مي شوند.

9-  سمپاشي زمستانه پوشش محافظتي قوي و مناسبي براي درختان بعد از هرس هاي گياهپزشكي وهرس باروري ايجاد مي كند.

لذا حتماً با مشورت كارشناسان حفظ نباتات و يا كلينيك گياهپزشكي و يا شركتهاي خدمات فني مشاوره اي به انجام سمپاشي زمستانه اقدام نماييد.

هرس و مبارزه زمستانه

هرس و مبارزه زمستانه

اطلاعيه هاي فني گياهپزشكي در مورد باغات

از اين پس مجموعه اي در مورد اقدامات و عمليات مورد نياز باغات در هر يك از فصول و ماههاي سال جهت پيشگيري و جلوگيري از شيوع و وقوع خسارت و حفظ سلامت درختان باغ و محصول آنها در برابر عوامل خسارتزاي زنده و عوامل محيطي مانند سرمازدگي و ... تقديم مي شود.

عمليات مورد نياز باغات در فصل زمستان:

1 – در مناطقي كه احتمال ماندن برف روي زمين به مدت طولاني وجود دارد و يا براي شيب هاي جنوبي لازم است پوست تنه با دوغاب آهك 5 تا 10 درصد و يا مخلوط دو درصد دوغاب آهك به همراه سولفات مس يك در صد براي جلوگيري از آفتاب سوختگي زمستانه پوشش داده شود.از دوغاب کائولن نیز می توان استفاده کرد. پوشش دادن تنه با ورقه هایی از جنس نایلون، کاغذ پوشش دار، پارچه چرب یا ضد آب و یا فومهای مخصوص لوله های آب و البته با رنگ سفید یا روشن نیز مفید و موثر است ( با توجه به سابقه آفتاب سوختگي در منطقه مي توان نياز به پوشش تنه را مشخص كرد).

2 – در مناطقي كه سابقه خسارت جانوراني مانند خرگوش و جوجه تيغي و موش ها به پوست تنه و طوقه درختان جوان وجود دارد لازم است تنه و طوقه با مخلوط پهن تازه و سم تيرام و يا با تورهاي فلزي تا ارتفاع 80-70 سانتي متري پوشش داده شود.

3 – در مناطقي كه احتمال سرمازدگي ريشه ها به علت بالا بودن ريشه ها و يا بيرون افتادن ريشه از خاك به علت عمليات باغي قبلي وجود دارد خاك دهي ريشه ها(خاک دهی دور طوقه لازم نیست و در صورت نیاز بایستی در حد چند سانتی متر و به میزان پوشانده شدن ریشه های اصلی بیرون افتاده از خاک انجام شود) و يا آبياري باغ به منظور يخ زدن آب در باغ و ايجاد پوشش براي جلوگيري از سرمازدگي ريشه ها توصيه مي شود.

4 – اگرچه جمع آوري بقاياي گياهي مانند برگ ها و ميوه های ریخته شده در کف باغ یا یاقی مانده روی درختان، بايد در پاييز انجام شود اما اگر آب وهوا اجازه دهد مي تواند در فصل زمستان هم انجام شود.

5-  اما مهم ترين عمليات زمستانه ي باغات، هرس و سپس مبارزه زمستانه است كه توصيه مي شود قبل از بيداري درخت در اواخر زمستان با رعايت نكات خاص و ترتيب زير انجام شود:

1- 5- زمان هرس و مبارزه زمستانه بسته به منطقه از اوايل اسفند تا اوايل فروردين مي تواند باشد. مهم اين است كه درختان بيدار نشده باشند. اين عمليات حداكثر تا ظهور اولين نوك رنگي جوانه ها قابل انجام است.

2-5 - هرس بهداشت (يا هرس گياهپزشكي – پیشنهاد این اصطلاح توسط نگارنده وبلاگ است-) با هرس باروري يا باردهي كاملاً متفاوت است و اصلاً جايگزين يكديگر نيستند. در هرس بهداشت هدف پاكسازي درختان از هر گونه بيماري و آفت زدگي است يعني تمامي سرشاخه ها و شاخه ها و بافتهاي مريض و خشك و سرما زده و آفت زده و ترك خورده  از روي درخت، هرس و يا جراحي مي شود.

3-5- ابزار هرس مانند تيشه، اره، قيچي، چاقو و تبر بايستي تيز و نو بوده و در هر بار برش با مخلوط يك پياله وايتكس و نه پياله آب ضد عفوني شوند و یا با پارچه یا اسفنج آغشته به محلول ذکر شده (یا محلولهای ضدعفونی مشابه) تمیز و ضدعفونی شوند.

4-5- محلهاي برش یا هرس كه قطري بيش از يك سانتي متر دارند بايستي با مخلوط سولفات مس دو درصد يا مخلوط بردو دو درصد يا محلول اكسي كلرورمس يك درصد و يا بردوفيكس دو درصد و يا خمير بردو ضد عفوني و سپس با چسب باغباني پانسمان شوند.

5-5-  تمامي اندامها و قسمت هاي هرس شده بايستي جمع آوري و سوزانده شوند .

6-5- براي جراحي و برداشتن و جدا كردن بافتها و قسمت هاي مريض تنه و طوقه و شاخه هاي اصلي بايستي با تيشه يا چاقوي تيز و ضد عفوني شده تمامي پوست و چوب مريض را جراحي كرد و از درخت جدا نمود و سپس محل برش را ضد عفوني و با چسب باغبانی و نايلون يا مقوا پانسمان كرد.

7-5- بعد از هرس بايستي بلافاصله سمپاشي زمستانه انجام شود.

8-5- با توجه به بيشتر بودن مشكل بيماري يا آفت مي توان نوع سمپاشي زمستانه را كمي تغيير داد . در نقاطي كه آفات مهم تر هستند مانند شپشكها و كنه ها و شته ها،  كاربرد روغن هاي زمستانه به همراه سم توصيه مي شود به اين صورت كه مخلوطي از  40-10 ليتر روغن زمستانه به همراه دو ليتر سم (يكي از سموم فسفره مانند ديازينون، گوزاتيون، مالاتيون، دورسبان و...) و 1000 ليتر آب تهيه و با سمپاش مناسب ( برای درختان بزرگ استفاده از سمپاشهای فرغونی ، زنبه ای یا توربین باغی)كل درخت از نوك سرشاخه ها تا كف باغ از سه يا چهار طرف درخت سمپاشي شده و با مخلوط بايد پوشش داده شود. در مناطقي كه مشكل اصلي بيمارهاي گياهي است مي توان از مخلوط بردو با نسبت هاي مختلف 0.125 تا 2 درصد، بردو فيكس 0.5 تا يك درصد، اكسي كلرور مس 3 تا ده در هزار، و سموم محافظتي قوي مانند زينب 2 در هزار، مانكوزب 2 در هزار و كاپتان 3 در هزار و .... استفاده كرد.

در مناطقي كه مشكل همزمان آفت و بيماري وجود دارد مهم ترين تركيب مخلوط بردو روغني است يعني به مخلوط بردو دو درصد، به نسبت 0.2 تا 0.5 درصد روغن زمستانه اضافه مي كنيم.

باغداران عزيز توجه داشته باشند كه مبارزة شيميايي زمستانه يا سمپاشي زمستانه مزاياي زيادي دارد از جمله :

1 – به علت اينكه درختان باغ، برگ و ميوه و گل ندارند كمتر در اثر سم صدمه مي بينند.

2 – مقدار سم و محلول سمي كمتري براي پوشش كامل درختان لازم است.

3 – به علت نبودن برگ و ميوه، سم رساني به تمامي قسمت هاي درخت ممكن و آسان است.

4 – مشكل مسموميت محصول توليدي وجود ندارد و يا بسيار كم است بر خلاف موقعي كه سم روي برگ و ميوه پاشيده مي شود.

5 – سمپاشي درختان باغ و انجام عملیات سمپاشی راحت تر است.

6 – با يك سمپاشي زمستانه خوب و دقيق مي توان از چندين سمپاشي بعدي در فصل بهار و تابستان جلوگيري كرد.

7 – برخي از آفات و بيماريها فقط با سمپاشي زمستانه قابل كنترل هستند.

8 – بسياري از عوامل خسارتزاي مهم با سمپاشي زمستانه كامل يا به ميزان زيادي كنترل مي شوند. آفات مهمي كه با سمپاشي زمستانه كنترل مي شوند مانند انواع كنه ( کنه دو نقطه اي و كنه قرمز و ... )، انواع شپشكها (نخودي و واوي، الفي و آرد آلود و ... )،انواع شته ها(مومي و خوني، هلو، ..... ) و بيماريهاي مهمي مانند آتشك دانه دارها، لكه سياه سيب و گلابي، لكه آجري بادام، پوسيدگي موميايي ميوه، لكه غربالي هسته دارها و حتي بسياري از بيماريهاي سرشاخه ها و شاخه ها مانند شانكرها با سمپاشي زمستانه كنترل مي شوند.

9-  سمپاشي زمستانه پوشش محافظتي قوي و مناسبي براي درختان بعد از هرس هاي گياهپزشكي وهرس باروري ايجاد مي كند.

لذا حتماً با مشورت كارشناسان حفظ نباتات و يا كلينيك گياهپزشكي و يا شركتهاي خدمات فني مشاوره اي به انجام سمپاشي زمستانه اقدام نماييد.