معرفي پرنده (جیرفتی):
جيرفتي با نام علمي Francolinus pundicerianus يا فرانكولين خاكستري پرندهاي از راسته Galli Farmes و خانواده ماكيان phasianidac میباشد.
راسته Galli Farmes شامل پرندگان از جمله قرقاول، كبك، تيهو، و بلدرچين و جيرفتي را در برگرفته و تيره هايی بنام ماكيان دارد
اين راسته مهمترين پرندگان قابل شكار را در خود جاي داده است.
تيره ماكيان: phasianidac
اين تيره شامل پرندگان خشكی زی است كه پاهايي بدون پر داراي سيخك بالهایی كوتاه و گرد پروازي سنگين و مستقيم و پر سر و صدا و منقاري كوتاه و سخت كه نيم نوك يالاي آن بلندتر است دارد. در برخي از گونههاي اين تيره، نر و ماده همشكل اند اما نرها با داشتن سيخك مشخص ميشوند در ميان اين خانواده، پرندگان بزرگي مانند قرقاول و پرندگان كوچكي مانند بلدرچين ديده ميشود. جيرفتي يا Gray Francolin از گونه هاي اين تيره ميباشد كه نام انگليسي آن PARTRIDGE و نام محلي آن در مناطق جنوب ايران – استان هرمزگان كمنزيل است و با اين نام شناخته ميشود. جيرفتي يكي از گونه هاي بومي و حمايت شده استان هرمزگان محسوب ميشود و مورد علاقه شكارچيان ميباشد.
مشخصات ظاهری جیرفتی:
اين پرنده، 30 سانتيمتر طول دارد پر و بالش خاكستري و نر و ماده همشكل ند رو تنه نقطه نقطه با خطوط ظريف، شبيه خط خط موجدار، به رنگ خرمايي كمرنگ كه وسط آنها حالت صليب يا بند دارد ديده ميشود. پبيشاني و نوار بالاي چشم بلوطي. اما فاقد لكه بلوطي پشت گردن شبيه دراج ماده است زير گلو و چانه نخودي با حاشيه قهوهاي مايل به سياه زيرتنه قهوهاي خاكستري رنگ با رگه هاي عرضي سياه و قهوهاي ساق پا و پاها قرمز سر و سينه در جنس نريك زايده يا خار بر رويدو پا ديده شده پا ها محكم و قوي سارگاري پيدا كرده براي دويدن جنگيدن و چنگ زدن شكل پا ها در پرندگان بسته به ارتباط پرنده با محيط زيست دارد پا در اكثر پرندگان داراي چهار انگشت است در اين پرنده( جيرفتي) سه انگشت به صورت جلو و انگشت چهارم در عقب كمي بالاتر رفته و زائده خار مانندي را بوجود آورده است. منقار پرندگان نيز از ويژگي ها و نقطه تمايز پرندگان نسبت به ساير آنها است شكل منقار نيز متناسب با غذا و رژيم غذايي پرنده سازگاري دارد.در جيرفتي ها چون اغلب حشره خوار وهمچنين دانه خوار اند منقار نوك تيز و ظريفند منقار بالها و پاها در پرندگان مختلف صورت بسيار متنوعي دارد كه نشان دهنده خصوصيات و عادات و رفتار متفاوت گونه ها است و مطالعه در احوال هر يك از اعضا در گونه هاي مختلف كمك زيادي به درك چگونگي زندگي آنها ميكند از ويژگي ديگر اين پرنده اين است كه با مناطق خشك و بياباني سازگاري پيدا كرده و زياد به آب و اكوسيستم آبي وابسته نيست بر اساس گفته برخي از شكارچيان بومي و محلي در كف پاي اين پرنده لايه يا پرده نازكي وجود دارد كه پرنده با استفاده از آن رطوبت خاك را جذب كرده و بدين وسيله نياز آبي خود را تامين ميكند و اين پرنده آب نميخورد
قلمروطلبی جیرفتی Francolinus pundicerianus
قلمروگرايی نوعی رقابت درون گونهای است براي كسب منابعی كه تعداد آن نسبتاً محدود است ودر جانوران بدليل وابستگی هايي نظير توليدمثل، بين افراد همبستگي و اشتراك وجود دارد.بسياري از مهرهداران و پرندگان محدوده مشخصي را براي زندگي و فعاليتهاي حياتي خود انتخاب ميكنند و از اين محدوده حفاظت مينمايند كه به آن قلمرو گويند و به اين حالت قلمروگرايي اطلاق ميشود در پرندگان پرنده نر پس از جفت يابي منطقه هايی را تعيين ميكند و افراد همگونه به استثناي جفت پرنده نر حق ورود به اين قلمرو را ندارد شروع اين حالت از زمان آشيانه سازي تا زماني است كه جوجه ها آشيانه را ترك مي كنند ادامه دارد. حال اگر يكي از افرادهم گونه وارد قلمرو شود جنگي بين آنها صورت خواهد گرفت كه در اكثر موارد پيروزي با صاحب قلمرو است معمولاً محدوده قلمرو توسط يك پرنده نر بدين منظور انتخاب ميشود كه اين فرد به تمام زواياي منطقه جهت پنهان كردن آشيانه فرار يا فريب دادن مهاجم آشنا باشد جيرفتي ها نيز رفتار قلمروگرايي دارند بدين صورت كه پرنده ماده از تخم و آشيانه حفاظت ميكند و پرنده نر منطقه را زير نظر داشته و از پرنده ماده محافظت ميكند. پرنده نر محدوده قلمرو را با آواز خواني و صدا مشخص ميكند و زماني كه پرنده نر ديگري وارد قلمرو ميشود با شنيدن صداي پرنده نر به او نزديك ميشود و بين آنها جنگ و درگيري صورت ميگيرد .






