میدانیم تکثیر ماهی قزل آلای رنگین کمان درشرایط طبیعی کمتر از پنج درصد آنها به مرحله نوزادی میرسند این در حالی است که تکثیرمصنوعی می تواندتا 95% بقاوبازماندگی داشته باشد. مراکزتکثیرماهی ازمراکزتولیدی هستند که با توجه به حداکثر کارایی هر واحد وآب بهمراه تراکم ماهی برای اهداف بازار عمل می کنند.دراین خصوص عوامل ژنتیکی دارای نقش متفا وتی هستند که با تولید تجاری به منظور افزایش رشد با حداکثر وزن و حداقل بیماری سعی می شود ازآنها بهره برداری شود. بهمین منظور برای برای تکثیر وتولید بچه ماهی پروشی که دارای رشد مناسب باشد باید مولدین قزل آلای زگین کمان با صفاتی رشد کرده که ارزش اقتصادی ماهیان را بهبود بخشیده؛ بهبود ویژگیهای بی نظیر مرغوبیت یابازار پسندی در طی یک برنامه متنوع پرورش امکان پذیراست.
میدانیم تکثیر ماهی قزل آلای رنگین کمان درشرایط طبیعی کمتر از پنج درصد آنها به مرحله نوزادی میرسند این در حالی است که تکثیرمصنوعی می تواندتا 95% بقاوبازماندگی داشته باشد. مراکزتکثیرماهی ازمراکزتولیدی هستند که با توجه به حداکثر کارایی هر واحد وآب بهمراه تراکم ماهی برای اهداف بازار عمل می کنند.دراین خصوص عوامل ژنتیکی دارای نقش متفا وتی هستند که با تولید تجاری به منظور افزایش رشد با حداکثر وزن و حداقل بیماری سعی می شود ازآنها بهره برداری شود. بهمین منظور برای برای تکثیر وتولید بچه ماهی پروشی که دارای رشد مناسب باشد باید مولدین قزل آلای زگین کمان با صفاتی رشد کرده که ارزش اقتصادی ماهیان را بهبود بخشیده؛ بهبود ویژگیهای بی نظیر مرغوبیت یابازار پسندی در طی یک برنامه متنوع پرورش امکان پذیراست.
××راهنمای انواع گلخانه (جنس، محصولات قابل کشت، سیستم های مورد نیاز و ...)
*مقدمه:
*احداث گلخانه براي توليد ميوه هاي خارج از فصل و همچنين گل و گياهان زينتي از قرن 17 ميلادي در اروپا آغاز و در سالهاي اخير به منظور استفاده بهينه از منابع خاك وآب و يا اشتغال زايي در سراسر جهان گسترش يافته است.
*
1- تعريف گلخانه:
گلخانه بخش محدودي از فضاست كه در آن كليه عوامل محيطي قابل كنترل بوده و براي كشتهاي متراكم و توليد محصول خارج فصل و يا خارج از محيط طبيعي گياه احداث ميگردد.
2- انواع گلخانه ها :
گلخانه ها از نظر نوع تو ليد و نوع تيپ سازه داراي انواع مختلفي به شرح ذيل مي باشند.
تقسيم بندي بر اساس نوع توليد:
1-2- گلخانه هاي توليدي سبزي و صيفي شامل محصولاتي نظير خيار, گوجه فرنگي, توت فرنگي, فلفل, بادمجان, طالبي, سبزيجات برگي(ريحان- شاهي و........) مي باشد.
2-2- گلخانه هاي توليد گل و گياهان زينتي براي توليد انواع گلهاي شاخه بريده(رُز- ژربرا – گلايول – داودي) وگلهاي آپارتماني مي باشد.
3-2- سالنهاي گلخانه اي توليد قارچ دكمه اي و قارچ صدفي
از نظر نوع سازه گلخانه ها به دو دسته چوبي يا سنتي و مدرن يا فلزي تقسيم مي شوند.
4-2- گلخانه هاي چوبي
اسكلت اصلي اين گلخانه ها از چوب با پوشش پلاستيك مـي باشد. ارتفاع در ايـن سازه هـا 2 تا 3 متر و سيستم گرمايي و تهويه مناسبي ندارد و بدليل ارتفاع پايين مناسب كشت محصولاتي نظير خيار و گوجه فرنگي نمي باشد. مزيت اين گلخانه ها قيمت ارزان احداث هر واحد آن مي باشد ولي بدليل نامناسب بودن محيط داخلي براي رشد گياه معمولاً ميزان توليد در واحد سطح در مقايسه با گلخانه هاي مدرن بسيار كمتر است. بدلايل ذكر شده اين نوع گلخانه ها توسعه نيافته است و گلخانه هاي چوبي كه قبلاً احداث شده به تدريج به گلخانه هاي مدرن تبديل مي شوند.
5-2- گلخانه هاي فلزي يا مدرن
اسكلت اين گلخانه ها از فلز است كه معمولاً با پلاستيك هاي ضد اشعه ماوراء بنفش (uv) پوشش و داراي سيستم گرمايشي و تهويه مناسب مي باشد. ارتفاع اين نوع گلخانه ها بيش از 5/4 متر است و بدليل شرايط مناسب رشد گياه در اينگونه سازه, عملكرد در واحد سطح نسبت به گلخانه هاي چوبي افزايش دارد.
اتصال قطعات در گلخانه هاي فلزي بوسيله پيچ ومهره(پرتابل)و يا استفاده از جوش مي باشد. هزينه واحد گلخانه هاي پرتابل نسبت به سيستم جوشي 20-15% بيشتر است ولي نصب آن آسانتر و تغييرات در سازه راحت تر است. تيپ هاي مختلف سازه هاي موجود, مزايا و معايب در جدول شماره(1) نشان داده شده است.
ادامه نوشته
*احداث گلخانه براي توليد ميوه هاي خارج از فصل و همچنين گل و گياهان زينتي از قرن 17 ميلادي در اروپا آغاز و در سالهاي اخير به منظور استفاده بهينه از منابع خاك وآب و يا اشتغال زايي در سراسر جهان گسترش يافته است.
*
1- تعريف گلخانه:
گلخانه بخش محدودي از فضاست كه در آن كليه عوامل محيطي قابل كنترل بوده و براي كشتهاي متراكم و توليد محصول خارج فصل و يا خارج از محيط طبيعي گياه احداث ميگردد.
2- انواع گلخانه ها :
گلخانه ها از نظر نوع تو ليد و نوع تيپ سازه داراي انواع مختلفي به شرح ذيل مي باشند.
تقسيم بندي بر اساس نوع توليد:
1-2- گلخانه هاي توليدي سبزي و صيفي شامل محصولاتي نظير خيار, گوجه فرنگي, توت فرنگي, فلفل, بادمجان, طالبي, سبزيجات برگي(ريحان- شاهي و........) مي باشد.
2-2- گلخانه هاي توليد گل و گياهان زينتي براي توليد انواع گلهاي شاخه بريده(رُز- ژربرا – گلايول – داودي) وگلهاي آپارتماني مي باشد.
3-2- سالنهاي گلخانه اي توليد قارچ دكمه اي و قارچ صدفي
از نظر نوع سازه گلخانه ها به دو دسته چوبي يا سنتي و مدرن يا فلزي تقسيم مي شوند.
4-2- گلخانه هاي چوبي
اسكلت اصلي اين گلخانه ها از چوب با پوشش پلاستيك مـي باشد. ارتفاع در ايـن سازه هـا 2 تا 3 متر و سيستم گرمايي و تهويه مناسبي ندارد و بدليل ارتفاع پايين مناسب كشت محصولاتي نظير خيار و گوجه فرنگي نمي باشد. مزيت اين گلخانه ها قيمت ارزان احداث هر واحد آن مي باشد ولي بدليل نامناسب بودن محيط داخلي براي رشد گياه معمولاً ميزان توليد در واحد سطح در مقايسه با گلخانه هاي مدرن بسيار كمتر است. بدلايل ذكر شده اين نوع گلخانه ها توسعه نيافته است و گلخانه هاي چوبي كه قبلاً احداث شده به تدريج به گلخانه هاي مدرن تبديل مي شوند.
5-2- گلخانه هاي فلزي يا مدرن
اسكلت اين گلخانه ها از فلز است كه معمولاً با پلاستيك هاي ضد اشعه ماوراء بنفش (uv) پوشش و داراي سيستم گرمايشي و تهويه مناسب مي باشد. ارتفاع اين نوع گلخانه ها بيش از 5/4 متر است و بدليل شرايط مناسب رشد گياه در اينگونه سازه, عملكرد در واحد سطح نسبت به گلخانه هاي چوبي افزايش دارد.
اتصال قطعات در گلخانه هاي فلزي بوسيله پيچ ومهره(پرتابل)و يا استفاده از جوش مي باشد. هزينه واحد گلخانه هاي پرتابل نسبت به سيستم جوشي 20-15% بيشتر است ولي نصب آن آسانتر و تغييرات در سازه راحت تر است. تيپ هاي مختلف سازه هاي موجود, مزايا و معايب در جدول شماره(1) نشان داده شده است.
خانواده رزاسه Rosaceae
خانواده رزاسه Rosaceae
مقدمه
در اين پست در مورد آخرين خانواده مطالبي بيان ميشود.
رزاسه يا گل سرخيان
رزاسه يكي از خانوادههاي متنوع و پر جمعيت از نظر گونههاي گياهي است. گياهان گوناگون آن با كاربرد مختلف ديده ميشوند. تعداد زيادي گياهان دارويي، درختان ميوه، بخشي از گياهان زينتي، تعداد زيادي گلهاي شاخه بريده يا گياهان آپارتماني در اين خانواده هستند. اجداد رزهاي امروزي نسترنها هستند. نسترنها با نام جنسي رزا Rosa در جهان شناخته شده هستند و شامل مجموعهاي از گياهان با خواص و كاربردهاي گوناگون ميباشند. نسترنهاي شناخته شدهاي در نقاط مختلف ايران بصورت پايه درختان پيوندي و پايه گلهاي رز پيوندي كشت و كار ميشوند.
رزا فوئتيدا Rosa foetida
يكي از اين نسترنهاي بسيار زيباي شناسايي شده در ايران رزا فوئتيدا Rosa foetida است. كه در منطقه كوهستاني كردستان به وفور يافت ميشود. رزا فوئتيدا درختچهاي است با رشد منظم و برگهاي درخشان سبز، گلهاي زرد معطر و منظرهاي بسيار زيبا دارد. اين گياه به تنهايي هم بعنوان درختچه زينتي قابل كشت و كار است.
خانواده سولاناسه و ساكسيفراگاسه
خانواده سولاناسه و ساكسيفراگاسه
مقدمه
در اين پست در مورد دو خانواده سولاناسه و ساكسيفراگاسه مطالبي را به عرض ميرسانيم.
خانواده سولاناسه Solanaceae
خانواده سولاناسه را در فارسي تحت نام خانواده سيب زميني ميشناسند. گياهان زينتي اين خانواده عبارتند از فلفل زينتي، داتوره، توتون زينتي و اطلسي.
فلفل زينتي
وقتي از فلفل زينتي نام ميبريم، فلفل خوراكي در ذهن متبادر ميشود لذا هر دو اين گياهان از خانواده سولاناسه با نام علمي كَپسيكوم هستند و براي كشت در هواي آزاد در فصل تابستان مناسب هستند. فلفل زينتي با ميوههاي كوچك رنگي و گيلاس زينتي هر دو جزء كپسيكومها هستند. همچنين هر دو مصرف پات پلنت دارند و جزء گياهان 1 ساله هستند.
خانواده ويتا¬سه، سلاژينلاسه، وايولاسه، اسكوروفولارياسه
خانواده ويتاسه، سلاژينلاسه، وايولاسه، اسكوروفولارياسه
مقدمه
در اين پست در مورد چند خانواده صحبت ميشود.
خانواده ويتاسه Vitaceae
خانواده ويتاسه داراي تعدادي گياه زينتي است كه بعضي از آنها به عنوان گياهان رونده آپارتماني و تعدادي ديگر به گياهان رونده فضاي سبز معروف هستند.
سيسوس Cissus
يكي از بهترين گياهان اين خانواده كه به فرم سبز و رونده رشد و نمو ميكند سيسوس كَپن سيس است كه به فارسي سيسوس ميگويند.
سيسوس برگ درشت يا سيسوس كپن سيس و سيسوس برگ ريز يا سيسوس رومي بي فوليا Cissus rhomibifolia از ارقام اين گياه هستند. اين ارقام در فضاي مطلوب آپارتمان قابل نگهداري و كشت و كار هستند.
خانواده رانونكولاسه و اورتيكاسه
خانواده رانونكولاسه و اورتيكاسه
مقدمه
در اين پست در مورد گياهان زينتي كه تعدادي از آن خودرو بوده و تعدادي به عنوان گياهان بومي ايران شناخته شدهاند، مطالبي عنوان خواهد شد.
خانواده رانونكولاسه يا آلالگان Ranunculaceae
خانواده رانونكولاسه به فارسي تيره آلالگان گفته ميشود. مهمترين گياهان اين خانواده عبارتند از آلاله يا رانونكولاسه، تاجالملوك يا آكوليژيا، دلفينيوم يا زبان پس قفا، كلماتيس و پائونيا يا گل صدتوماني.
آلاله
آلالههاي وحشي در فصل بهار در بسياري از مناطق كوهستاني ايران بطور طبيعي رشد ميكنند. آلاله ديگري وجود دارد كه برگـهاي درشتتر و دمگل بلندتري دارد، اين گل گياه به صورت گل باغچهاي و گاهاً به صورت آپارتماني يا پات پلنت Pot plant قابل استفاده است.
خانواده پريمولاسه
خانواده پريمولاسه
مقدمه
در اين پست در مورد خانواده بسيار زيباي پريمولاسه مطالبي را بيان ميكنيم. گياه سيكلامن متعلق به اين خانواده است .
سيكلامن Cyclamen Persicum
نام سيكلامن در هر منابعي كه ذكر شده پسوند پرسيكوم Persicum يعني ايراني را به همراه دارد. سيكلامن يك گياه ملي و ارزشمند ايراني است.
گونههاي سيكلامن عبارتند از :
1. سيكلامن ايراني؛
2. سيكلامن پرورشي؛
3. سيكلامن پات پنت (گلداني).
خانواده پَسيفلوراسه، پيپراسه و اركيداسه
خانواده پَسيفلوراسه، پيپراسه و اركيداسه
مقدمه
در اين پست در مورد تيرههاي گياهي از جمله خانواده پَسيفلوراسه كه خيلي بزرگ نيستند اما متنوع بوده و موارد كاربرد كاملاً متفاوتي از همديگر دارند، بحث ميكنيم.
خانواده پَسيفلوراسه Passiflora
پَسيفلورا تيره نه چندان بزرگ و با اهميت با نام فارسي پيچ ساعتي يك گياه دارويي با ميوههاي خوراكي است. نام انگليسي اين گياه Patient fruit است. اين گياه پيچ روندهاي است كه در خاكهايي با PH اسيدي و رطوبت مناسب بخوبي رشد و نمو ميكند. و بوسيله قلمههاي ساقه و بذر براحتي تكثير ميشود.
خانواده پيپراسه يا پپرونيا Piperaceae
خانواده مارانتاسه، استرليتزياسه، بوگنويلاسه
خانواده مارانتاسه، استرليتزياسه، بوگنويلاسه
مقدمه
در اين پست پيرامون سه خانواده مطالبي عنوان خواهد شد.
مارانتاسه Marantaceae
خانواده مارانتا يا مارانتاسه خانواده بسيار كوچكي است كه فقط دو گياه زينتي از آن كاشت ميشود، كه هر دو جزء گياهان آپارتماني (ايندور پلنت) Indoor-plant و برگ سبز هستند.
مارانتا گياهي است كه برگهاي سبز كاملاً صاف بدون هيچ بريدگي با انتهاي گرد و نيز رنگريزههاي مختلف دارد. مارانتا از گياهان بومي جزاير گرم و مرطوب آفريقا است.
خانواده مالواسه و موراسه
خانواده مالواسه و موراسه
مقدمه
در اين جلسه در مورد دو خانواده گياهي كاملا ًمتفاوت از هم، يعني گياهان درختي و درختچهاي كه در شرايط كشور ما شكل پرورشي آنها به شكل گياهان آپارتماني تغيير وضعيت داده است مطالبي را بيان ميكنيم.
خانواده مالواسه Malvaceae يا ختمي
در خانواده مالواسه تعداد فراواني گياه وجود دارد اما تعداد گياهاني كه صرفاً مصرف زينتي دارند عبارتند از:
1) ختمي باغچهاي؛
2) ختمي گلداني؛
3)ختمي چوبي.
خانواده ليلياسه (4)
خانواده ليلياسه (4)
بحث اين پست ادامه گياهان خانواده ليلياسه است.
سنبل Hyacinthus
سنبل گياهي است به رنگهاي متنوع و گل هاي نسبتاً فراوان كه همزمان با شروع فصل بهار ديده ميشود. نام جنس اين گياه Hyacinthus است. سنبل گياهي پيازي و پات پلنت Pot plant است و كمتر از آن به عنوان گل شاخه بريده استفاده ميشود، بلكه بيشتر مصرف آن بصورت گياه گلداني است.
معمولاً پيازهاي نيمه مقاوم به سرماي اين گياه را پيش رس ميكنند تا در عيد نوروز از گل آنها استفاده كنند. پيازهاي سنبل را در محيطي با خاك سبك و غني از مواد غذايي كشت ميكنند. اما براي كاشت اين پيازها بايد دو نكته را مورد توجه قرار داد :
1)3 تا 4 سانتيمتر از انتهاي پيازها خارج از خاك قرار گيرد. همه طول پياز را در داخل خاك قرار ندهيد؛
2) بعد از كاشت پياز ابتدا مدتي در حرارت پايين باشد، تا حجم مناسب و لازم ريشه در روي پيازها تشكيل شود. سپس اين پيازها را به مكان گرم با درجه حرارت حدود 15 درجه انتقال دهيد تا رشد اندامهاي هوايي آغاز شود. چنانچه نحوه تشكيل ريشه بخوبي انجام نگيرد استقرار گياه در خاك و رشد و نمو بعدي گياه با موفقيت همراه نخواهد بود.
خانواده ليلياسه (3)
خانواده ليلياسه (3)
بياوكارنئا Beaucarnea
بياوكارنئا يا ليندا يكي ديگر از گياهان خانواده ليلياسه است كه در فضاي آپارتماني قابل نگهداري و پرورش است. بخش زينتي اين گياه پيازي است كه خارج از خاك قرار گرفته است. ليندا جزء معدود گياهان پيازي است كه در هنگام رشد و نمو پيازش ديده ميشود. برگهاي ليندا به دو فرم برگهاي صاف و برگهاي فِردار و مجعد ميباشند.
نام انگليسي گياه ليندا و نام علمي آن Beaucarnea است. ليندا احتياج به يك خاك غني از مواد غذايي و زهكش مناسب دارد و بايد در محل پر نور ولي دور از تابش مستقيم آفتاب نگهداري شود. ليندا يك گياه دو پايه است كه پايههاي نر و ماده آن كاملاً از هم جدا هستند و برعكس گياهان پيازي ديگر، پيازچه را به شكل پياز توليد نميكند. اين گياه توليد گل كرده و با گردهافشاني مصنوعي بذر توليد ميكند. بذرهاي مثلثي شكل اين گياه در خاك سبك جوانه زده و پس از اين مرحله به محل اصلي انتقال مييابند و با يك قاعده منظمي آبياري ميشوند. البته هرگاه كه سطح خاك كاملاً خشك بود اقدام به آبياري كنيد.
براي تامين رطوبت در گياه كافي است روزانه چندين بار آبافشاني صورت گيرد.
خانواده ليلياسه (2)
خانواده ليلياسه (2)
مقدمه
در جلسه گذشته در مورد خانواده ليلياسه و تعداد زيادي از گياهان آن بحث كرديم. در اين جلسه پيرامون تعداد ديگري از گياهان اين خانواده توضيحاتي را ارائه ميدهيم. برخي از گياهان خانواده ليلياسه بعنوان گياهان گوشتي معرفي شدهاند.
گياه گاستريا
يكي ديگر از گياهان خانواده ليلياسه، گياه گوشتي گاستريا است، كه برگهاي گوشتي، شكننده و بسيار ضخيم دارد. خطوط ظريف سفيد رنگي كه در روي اين برگها ديده ميشود بخش زينتي گياه را تشكيل ميدهد. معمولاً گاستريا يك شاخهي گل دهنده بسيار ظريف و باريكي دارد كه گلهاي سفيد رنگي بر روي آن ظاهر ميشوند. بخش تكثيري گياه پا جوش (بوتههايي كه در كنار بوته مادري ظاهر ميشوند) ميباشد. گاستريا در محيطي با خاك سبك، غني از مواد غذايي و نسبتاً پر نور و آبياري كم نگهداري ميشود. البته نياز اين گياه به مواد غذايي خيلي زياد نيست چنانكه آن را در كنار گياهان آپارتماني نگهداري بكنند نياز به تغذيه مداوم ندارد.
خانواده ليلياسه (1)
خانواده ليلياسه (1)
مقدمه
در اين پست در مورد خانواده ليلياسه Liliaceae مطالبي را بيان ميكنيم.
خانواده ليلياسه يا لالهها
در اين خانواده، گلهاي شاخه بريده يا Cut plant و گلهاي گياهان گوشتي، گلهاي باغچهاي و آپارتماني وجود دارند. در اينجا به معرفي برخي از آنها ميپردازيم.
آلوئه Aloe
گياه آلوئه Aloe كه به نام شاخ بزي معروف است، در منزل و آپارتمان قابل نگهداري است. آلوئهورا Aloe vera گونه وحشي اين خانواده است كه گرچه زينتي نيست اما معروف و پر بهاء است و يكي از منابع بسيار خوب مواد دارويي و بهداشتي است.
خانواده زنبقها و نعناعيان
خانواده زنبقها و نعناعيان
خانواده زنبق Iridaceae
خانواده ايريداسه يا زنبق يک گياه مقاوم، پايا و قابل نگهداري در فضاي سبز بطور دائم است. اندامهاي زيرزميني گياه (ريزومها) به اندازه کافي مقاومت به سرما دارند، از اين رو در فصل پاييز و زمستان احتياج نيست گياه را به انبار منتقل كنيد. همچنين احتياج به کشت مجدد ندارند. بعلاوه برگهاي اين گياهان در فصل غير گل دهي منظره زيبايي دارند. تکثير زنبق بوسيله جدا کردن ريزومها امكان پذير است و كشت آنها در خاكي مرغوب صورت ميگيرد.
زنبق پيازي Iris germanica
زنبق پيازي نوع ديگري از زنبق است که بوسيله پيازچههايش تکثير ميشود. اين گياه داراي گلهاي متنوع (به رنگهاي ليمويي، سفيد، بنفش و صورتي) است و براي کاشت گلخانهاي و خارج از فصل بسيار مناسب است. زنبق پيازي دوره رشد کوتاه و سريعي دارد و معمولاً در هر دورهي 90 تا 105 روزه يک پياز آن به گل ميرود. پيازهاي آن حساس به سرما هستند و بعد از برداشت طي دوره استراحت دوباره بايد کشت شوند. كشت آنها تقريباً مشابه كشت و كار گلايول است.
گلايول Gladiolus grandifora
خانواده شمعداني و بنفشه آفريقايي
خانواده شمعداني و بنفشه آفريقايي
خانواده شمعداني Geraminaceae
خانواده شمعداني يک خانواده نسبتاً پر گياه است. تعداد زيادي از آنها بعنوان شمعدانيهاي بذري تحت، عنوان گياهان يکساله در فضاي آزاد کشت ميشوند. حدود صد گونه از شمعدانيهاي يکساله بذري در کاتالوگهاي بذر موجود است.
شمعدانيهاي کشور ما از گروه پلارگونيومها و جنس پلارگونيوم هستند. اين جنس برگهاي سبز پنجهاي و گلهاي متراکم دارد كه بعنوان گياهان فضاي سبزي و پات پلنت Pot plant معرفي شدهاند.
شمعداني معمولي Pelargonium hortom
شمعداني معمولي يا پلارگونيوم هورتوم علاوه بر اينکه در داخل ساختمان قابل نگهداري است بخش عمده مصرف آن در فضاي آزاد ميباشد. به دليل تنوع رنگ (صورتي، سفيد و قرمز) در طراحيهاي گوناگون در فضاي آزاد استفاده ميشود. حتي شمعداني معمولي به عنوان کشت نواري Border plant هم مورد مصرف دارد و گاهي به عنوان كشت متراکم و کپهاي استفاده ميشود.
خانواده سرخسيان
خانواده سرخسيان
در اين پست در مورد خانواده ديگري که با همه گياهان ديگر متفاوت بوده و جزء گياهان پستتر و وابسته به نباتات است و در گروه هاگدارها قرار ميگيرد مطالبي بيان ميشود. سرخسيان شباهتي به بازدانگان يا نهاندانگان ندارند.
خانواده سرخسيان Filicales
خانواده سرخسيان يا اصطلاحاً فيليسنر متعلق به خانواده پولي پورياسه است که از نظر ساختماني نسبت به گياهان ديگر سادهتر و ضعيفتر ميباشند. اين دسته از گياهان به نام گياهان پست هم خوانده ميشوند. سرخسها در بخش گياهان زينتي داراي چندين گونه هستند که مختصراً به بعضي از گونهها اشاره ميشود.
خانواده سلاستراسه و کورناسه
خانواده سلاستراسه و کورناسه
سلاستراسه Celasteraceae
شمشاد پيچ يکي از گياهان رونده فضاي سبز است که فرم مشخص و زيبايي دارد. اين گياه با شمشاد معمولي که در باغچه ميکارند فرق دارد. شمشادي که در باغچهها بعنوان گياه پرچيني Border plant کشت ميکنند از خانواده بوکساسه است.
گياه ائونيموس برگهاي کوچک، گرد، طلايي رنگ و ساقههاي رونده دارد. رنگ طلايي اين برگها خصوصاً در نواحي آفتاب رو، زيبايي خاص به گياه ميدهد، بطوريکه در طراحيهاي فضاي سبز اين گياه يک منظره متفاوت از ديگر درختان و درختچههاي موجود نمايان ميکند. پيچ آئونيموس بسيار مناسب براي كشت و كار در نواحي شيبدار است.
خانواده فرفيونها Euphorbiacea
خانواده فرفيونها Euphorbiacea
مقدمه
در جلسه گذشته در مورد دو خانواده كه استفاده فضاي سبزي داشتند صحبت شد، در اين جلسه پيرامون خانواده اِفوربياسه يا به فارسي فرفيونها مطالبي بيان ميشود. اين خانواده تعدادي گونه گياهي را در بر ميگيرد كه بعضي به عنوان گياهان گلداني Pot plant مورد استفاده هستند و بعضي شباهت زيادي به گياهان گوشتي يا خانواده كاكتاسه دارند.
آكاليفا مارجيناتا Acalypha marginata
آکاليفا مارجيناتا يا آكاليفاي برگي گياهي است که برگهاي سبز تيره مايل به قهوهاي، شاتونهاي صورتي کوتاه و يک ساقه چوبي و ايستاده دارد. در شرايط کشور ما بعنوان يک گياه آپارتماني داخل منزل قابل نگهداري است.
خانواده ميخک Caryophylaceae
خانواده ميخک Caryophylaceae
خانواده ميخک يا کاريوفيلاسه يکي از خانوادههاي گياهي است که تعداد گياهان وابسته زينتي آن زياد نيست. از گياهان زينتي اين خانواده ميتوان به دايانتوس کاريوفيلوس Dianthus caryophillus، دايانتوس باراباتوس Dianthus barbatusيا قرنفل و ژيپسوفيد اشاره کرد.
ميخك معمولي Dianthus caryophillus
بر اساس مدارک و اسناد تاريخي ميخک دايانتوس يک گياه بسيار قديمي است و حداقل 300 سال قبل از ميلاد مسيح بعنوان گل مورد علاقه افراد در مراسم مختلف مورد استفاده بوده است (دايانتوس به يوناني به معني بوي خدايان است). احتمالاً بوي خوش و رايحه اين گل در طي اين سالها و شايد در اثر عمليات به نژادي از بين رفته و بر اثر تغييرات ژنتيكي داراي خصوصيات ديگر شده است.
بطور کلي ميخکها به دو دسته تقسيم ميشوند:
1- ميخکهاي تک شاخه يا ميخکهايي که اصطلاحاً تحت نام ميخکهاي استاندارد معروف هستند. اين گياهان گلهاي درشت، تک شاخه و دم گل بسيار بلندي دارند.
2- ميخکهاي خوشهاي يا پا کوتاه که اصطلاحاً ميخکهاي مينياتوري مينامند . در اين گروه گلهاي اِسپريل از گلهاي چند شاخه، منشعب و ريز تشکيل شدهاند که دم گلهاي کوتاهي دارند.
کاربرد و مصرف ميخکها بيشتر بستگي به فرهنگ عامه مردم و شناخت مردم دارد. در ايران اصولاً مردم گلهاي شاخه بلند با گل درشتتر ميپسندند. اما در نزد اروپاييان گلهايي با دم گل کوتاهتر و در اندازه کوچکتر مطلوب است.
خانواده مرکبان Compositea
خانواده مرکبان Compositea
گلارديا
رعناي زيبا يا گلارديا يک گياه بذري است که نهنج بسيار برجسته و گل فصلي مربوط به فضاي سبز دارد. تکثير اين گياه در هواي آزاد و محل اصلي آن امکانپذير است.
گياه سينرر
گياه سينرر بعنوان يک گياه نوروزي در رنگهاي مختلف و اندازههاي متفاوت وجود دارد. عمده مصرف اين گياهان به عنوان گلهاي آپارتماني هستند. اين گياه بوسيله بذرهاي بسيار ريزش تکثير ميشود و مراحل رشد رويشي آن فوقالعاده کند است. بعد از يک دوره طولاني رشد رويشي وارد مرحله زايشي ميشود و گلهاي رنگين توليد ميكند.
سينرر را در محيطي با خاک غني از مواد غذايي و درجه حرارت نسبتاً يکنواخت پرورش ميدهند. اما بعد از به گل رفتن گياه و ظهور گلها درجه حرارت محيط را تا حد امکان پايين ميآورند تا دوره شکوفايي گياه Blooming طولانيتر شود.
خانواده کامليناسه
خانواده کامليناسه
خانواده کامليناسه يا برگ بيدي
گياه كامليناسه همانند درخت بيد خيلي براحتي ريشهدار ميشود و به علت همين شباهت در فارسي به اين گياه برگ بيدي ميگويند. برگ بيدي يک گياهي است که قلمههاي ساقه آن براحتي در آب و ماسه ريشه دار ميشوند. و اين به دليل وجود هورمون اكسين در اين گياه است. اين گياه داراي انواع مختلفي است که برگ بيدي ابلق و برگ بيدي کرک دار بنفش رنگ از آن جملهاند و قلمههاي سبز مياني و تحتاني آنها در آب به راحتي ريشهدار ميشوند.
سيکاداسه
سيکاداسه
در مورد سه خانواده گياهي سيکاداسه، سيپراسه و اريکاسه را توضيح ميدهيم.
خانواده سيکاداسه
سيکاداسه يک گياه قديمي و مربوط به دورههاي بسيار کهن زمين شناسي است که در حال حاضر فقط يک جنس سيکاس از آن وجود دارد. سيکاس حد واسط بين باز دانگان و نهان دانگان بوده و از گياهان زينتي آپارتماني محسوب ميشود. اين گياه با برگهاي بسيار بزرگ و سبز منظرهاي زيبا در داخل منزل يا گلخانهها بوجود ميآورد. سيکاس بومي جنگلهاي نسبتاً گرم و مرطوب است و به همين دليل وقتي از شرايط طبيعي خود جدا ميشود و به محيط جديد برده ميشود تغييراتي در سيستم رشد و نمو آن بوجود ميآيد. براي پرورش بهتر سيکاس محيطي با رطوبت نسبي بالاي 80 % نياز است كه اين امر با مرطوب کردن محيط بوسيله اسپري آب و سيستم بخار ساز ميسر ميشود.
کراسولاسه
کراسولاسه
کراسولاي درختي Crussula arborecense
نحوه رشد و نمو شاخههاي کراسولاي درختي عيناً شبيه يك درخت با شاخههاي نرم است، بطوري که وضعيت رشدي آن منظره يک درخت را جلوهگر ميسازد. و به اين دليل اصطلاحاً کراسولا آربورسنس يا کراسولاي درختي نام گرفته است. بدليل رشد زياد کراسولاي درختي لازم است که اين گياه در يک خاک غني از مواد غذايي کشت و کار شود. يعني خاکي با نسبت مساوي ماسه، خاک برگ، خاك لومي و مقدار کمي کود دامي. اين ترکيب خاکي در گلدانهاي بزرگ که حجم کافي براي گسترش ريشههاي بزرگ و طويل کراسولا داشته باشند باعث رشد خوب و مطلوب ميشود.
کراسولا فالكاتا برگهاي گوشتي نقرهاي و فاقد دمبرگ دارد که برگها به ساقه کراسولا متصل هستند و يک منظره ناوداني شکل زيبايي را بوجود ميآورند. اين گياه بوسيله قلمههاي ساقه تکثير ميشود.
خانواده کاکتاسه
خانواده کاکتاسه
کاکتوسها به سه زير خانواده تقسيم ميشوند:
-زير خانواده پرسکيه Pereskia ؛
-زير خانواده اوپنسيه Opuntia ؛
- زير خانواده سرئه Cerea
توجه داشته باشيد كه تعدادي از كاكتوسها مثل اكينو كاكتوس و ... در اين طبقهبندي قرار نميگيرند.
زير خانواده پرسکيه Pereskia
خانواده بگونياسه و بروملياسه
خانواده بگونياسه و بروملياسه
بگونياسه Begoneaceae
خانواده بگونياسه با برگهاي زيبا و رنگين توجه همه را جلب ميكند. اين خانواده از لحاظ ارقام و اعداد گستردگي فراواني دارد. اولين بار يک گياه شناس بنام بگونيا گياه بگونياسه را کشف کرد. منشأ بگونيا جنگلهاي گرم و مرطوب است. تنوع تعداد گونههاي بگونيا شناسايي آن را مشکل کرده است. خصوصيات خانواده بگونياسه مربوط به عدم وجود تقارن برگي است، برگهاي گياهان خانواده بگونيا تقارن مشخصي ندارند. اين ويژگي (عدم تقارن برگي) فقط در يک خانواده گياهي ديگر بنام الواسه وجود دارد.
بر اساس نوع ريشه بگونياها را به سه دسته تقسيم کردهاند :
1- ريشه افشان؛
2- ساقههاي قطور و ريزوم مانند؛
3- پيازي.
خانواده آرالياسه آروکارياسه
خانواده آرالياسه آروکارياسه
مقدمه
در مورد دو خانواده گياهي بحث ميکنيم که تعداد گياهان آنها به گستردگي گياهان خانواده آراسه نيست اما خصوصيات و امکانات متفاوتي براي کشت و کار آنها وجود دارد.
خانواده آرالياسه
آرالياسه شامل گياهان آپارتماني و فضاي سبز است. گياه اول اين خانواده آرالياي برگ درشت يا آرالياي چناري است. فرم نسبتاً درختچهاي، ساقه سبز و قطور و برگهاي درشت و شبيه برگ چنار دارد. بسيار مناسب سالنها و اماكن سرد ميباشد.
تکثير گياه بوسيله قلمههاي نيمه خشبي ساقه در سيستم ميست و يا فاقد سيستم ميست اما با درجه حرارت 20 تا 25 درجه سانتيگراد امكان پذير است.
گياه ديگر آرالياي الگاتيسما يا آرالياي پنجه طلايي است که برگهاي ظريف، کشيده و بسيار باريک دارد. رنگ برگهاي آن قهوهاي تا قرمز مايل به قهوهاي است که منظره چتر را براي گياه فراهم ميکند و از گياهان بسيار زيباي آپارتماني است. اين گياه شرايط بهتر و مناسبتري را نسبت به آرالياي چتري نياز دارد.
تکثير اين گياه بوسيله قلمههاي نيمه خشبي ساقه صورت ميگيرد و بهتر است که تکثير آن در محيط حاوي هورمونهاي ريشه زا انجام گيرد.
گياه شفلرا يا درخت چتر داراي برگهاي مجتمعي بوده که از يک نقطه منشعب ميشوند و منظره چتر مانندي را بوجود ميآورند. بهتر است که در آپارتمانها و محيطي که از رطوبت نسبي برخوردار است نگهداري شود. انواع ابلق شفلرا نيز وجود دارد.
تکثير اين گياه علاوه با قلمه نيمه خشبي ساقه بوسيله خوابانيدن هوايي يا اصطلاحاً Air Layering انجام ميشود.
آخرين گياه اين خانواده هدرا Hedera يا عشقه زينتي با نام انگليسي پاپيتال است. اين گياه کاملاً فضاي سبزي بوده و مناسب محيطهايي با بافت خاک سنگين است. هر جايي كه محدوديت کشت و کار، محدوديت نور و محدوديت آبياري وجود دارد، ميتوان از اين گياه استفاده كرد. تکثير اين گياه بوسيله قلمههاي ساقه و ريشههاي نابجا است.
آروکاياسه Aurucariaceae
خانواده آرالياسه آروکارياسه
خانواده آرالياسه آروکارياسه
Araliaceae arocariaceae
درباره يکي از خانوادههاي گياهي بنام خانواده آراسه يا شيپوري توضيحاتي ميدهيم.
خانواده آراسه
گستردگي نوع گياهان اين خانواده بصورتي است كه بر اساس نحوه رشد و نمو و تكثير به سه گروه تقسيم ميشوند:
گروه اول
- تکثير بوسيله قلمه؛
-رشد ساقهاي.
گروه دوم
- رشد ساقهاي ندارند؛
- تكثير بوسيله تقسيم بوته.
گروه سوم
تکثير هم با ساقه و هم با تقسيم بوته.
گياهان گروه اول خانواده آراسه
خانواده آکانتاسه Acantaceae
خانواده آکانتاسه Acantaceae
گياهان زينتي بر اساس رنگ گلها، فصل گل دهي و نوع مصرف آنها تقسيم بندي ميشوند. در کتابهاي علمي يکي از روشهاي متداول تقسيم بندي گياهان بر اساس خانوادههاي گياهي است. در علم گياه شناسي خانوادههاي گياهي را بر اساس حروف الفبايي لاتين تنظيم کردهاند.
آکانتاسه Acantaceae
اولين خانواده گياهي آکانتاسه است. در اين خانواده عمده گياهان بعنوان گياهان آپارتماني و برگ سبزها مورد استفاده قرار ميگيرند.
آفلاندرا Aphlandra
يکي از گياهان بسيار زيباي خانواده آكانتاسه، آفلاندرا است که داراي برگهاي زينتي، کشيده، رگبرگهاي کاملاً مشخص و يک ساقه گل دهنده چهار گوش و براکتههاي رنگي است. اين گياه نسبتاً حارهاي بهتر است در گلخانههاي نسبتاً گرم و مرطوب نگهداري شود. چنانچه هر زمان رطوبت محيط از حد معيني کمتر شود علائم سوختگي حاشيه برگي روي آن ملاحظه ميشود.
تکثير آفلاندرا بوسيله قلمههاي ساقه انجام ميگيرد و براي تکثير آن بهتر است از سيستم ميست و مهپاش استفاده شود.
بيماريهاي غير انگلي گياهان زينتي و کمبود مواد غذايي / کمبود مواد غذايي
|
ويروس موتل بيدن فوتينا |
|
علائم ويروس موتل بيدن فوتينا بر روي گياه نر و يا گياه حسي ظاهر ميشود. علائمي چون الف) از بين رفتن تقارن برگها؛ |
|
عامل بيماري: |
|
عامل بيماري ويروس موتل بيدن فوتينا، ويروس ميلهاي شكل به طول حدود 725 نانومتر است. ميزبانهاي اين ويروس در تيره کامپوزيته وجود دارند. |
|
مبارزه با بيماري: |
|
جمعآوري و از بين بردن ميزبانها، علفهاي هرز و شتههاي ناقل، وجين كردن گياهان آلوده روشهاي كنترل بيماري محسوب ميشود. |
